DFBonline begrippenlijst: 7 meest recente Begrippen van de Dag - 22724 Begrippen in ons lexicon

crony capitalism

Wed, 12 Aug 2026 00:00:00 +0200

Het Engelse woord 'crony' betekent 'makker', 'goede vriend'. Bij crony capitalism gaat het om vriendjeskapitalisme. Een economie waarin het succes van ondernemingen sterk afhankelijk is van hechte relaties (warme banden) tussen ondernemers en overheidsfunctionarissen en machthebbers. Wij zouden spreken van 'cliëntelisme. Corruptie en vriendjespolitiek liggen dan op de loer.
Met name in opkomende markten moet hiermee rekening worden gehouden, maar uiteraard kan dit ook dichter bij huis gebeuren.....

Voorbeeld

'De Zweeds-Duitse econoom Carl Benedikt Frey, verbonden aan de universiteit van Oxford, waarschuwde in zijn in 2025 verschenen boek How Progress Ends voor de gevaren van ‘politiek kapitalisme’, dat niet zelden ontaardt in ‘crony capitalism’ waarin overheid en een kleine club bedrijven elkaar de bal toespelen. ... ‘Ik denk dat we op dit moment in de VS zien dat de rechtsstaat ter discussie staat, omdat de regering en de president de rechtsstaat zelf niet respecteren. Bedrijven gokken daarom in toenemende mate op een verschuiving weg van die rechtsstaat. En dan moet je aan de juiste kant van de macht staan.’... Nobelprijswinnaar Joseph Stiglitz plaatst Trumps Amerika in een analyse op Project Syndicate in een rijtje totalitaire staten. ... Het gevaar in deze ‘nieuwe oligarchische concurrentiestrijd’, aldus Stiglitz: ‘De winnaars zijn niet degenen die de beste producten maken of het meest innovatief zijn. Het zijn juist degenen die het minst principieel zijn en het best weten hoe ze de mad king moeten vleien (…) Met Trump aan het roer is Amerika gedoemd zich te voegen bij alle andere landen die gebukt gaan onder vriendjeskapitalisme.’'
Bron: FD - 04-08-2026.

'Is ons kapitalisme nog wel veilig bij de VVD? - Wie hoort in dit rijtje niet thuis? Rusland. Indonesië. China. VVD. Inderdaad de VVD. Want dat is geen land, maar een politieke partij die verzeild is geraakt in een gevalletje van crony capitalism. In het vrienden (cronies)- en familiekapitalisme doen zakelijke regels en normen er niet zoveel toe. Het gaat om leven en laten leven, smeren en fêteren, waar alle partijen beter van worden of belang bij hebben.'
Bron: NRC, column Menno Tamminga - 09-05-2017.

'‘Trump stuurt economie aan als een Afrikaans leider’ - .....De Amerikaanse economie bijvoorbeeld kan binnenkort echt op stoom komen, maar er is wel een groot risico, namelijk dat 'bepaalde mensen domme dingen gaan doen'. Met 'bepaalde' heeft Wescott vooral de nieuwe Amerikaanse president voor ogen. Die kan de boel vreselijk in de soep laten draaien. Onder andere door als een ‘Afrikaans leider’ de economie aan te sturen. Een overheid hoort wetten te maken voor iedereen, maar als een regering zich op individueel niveau met allerlei investeringsbeslissingen bemoeit, dan is dat gewoon slecht voor het investeringsklimaat. De allocatie van middelen wordt suboptimaal door dit 'crony capitalism' en dat heeft op termijn gevolgen voor de groei.'
Bron: FD.nl, column Marcel de Boer - 24-01-2017.

Tether

Tue, 11 Aug 2026 00:00:00 +0200

Handelssymbool: USDT.
Een cryptomunt - met een marktkapitalisatie van ongeveer $ 70 miljard (oktober 2022) - die in zoverre afwijkt van alle anderen dat de uitgevers van de 'munt' hebben beloofd om tegenover elke Tether-eenheid één US-$ op een soort derdenrekening aan te houden. Het koersverloop van Tether was daarom redelijk stabiel, waardoor Tether werd geoormerkt als stablecoin. Er zijn echter - mede door een gebrek aan openheid - ernstige twijfels of de uitgevende instelling de desbetreffende dollars ook werkelijk heeft afgezonderd.

Voorbeeld

'Ludovicus Jan van der Velde, de vrijwel onzichtbare Arnhemmer achter het cryptobedrijf Tether, is met grote voorsprong de rijkste Nederlander in de geschiedenis. Bij Tether heeft hij echter niets meer te zeggen, terwijl hij ooit een meerderheidsbelang in het miljardenbedrijf had. Dat blijkt uit onderzoek van het FD in samenwerking met het internationale journalistencollectief ICIJ. Van dat belang is maximaal 15% overgebleven, met een waarde van $30 mrd (zo’n €26 mrd), uitgaande van een geschatte waardering van $200 mrd van Forbes. Het zakenblad meldt echter ook dat aandelen Tether op de markt komen tegen waarderingen van $350 mrd tot $375 mrd. Bij zo’n waardering zou Van der Veldes vermogen meer dan $50 mrd (zo’n €43 mrd) bedragen. Dat is nog exclusief privébezittingen.
Hoe dan ook is hij minimaal twee keer zo rijk als Charlene de Carvalho-Heineken, die met haar €12,3 mrd bovenaan in de Quote 500 staat.'
Bron: FD, 10-8-2026.

'Cryptobeleggers dumpen tether wegens verbanning uit EU - De Europese verbanning van tether, een van de populairste digitale munten, zorgt voor onrust op de cryptomarkt. Tether voldoet niet aan de Markets in Crypto Assets Regulation (MiCA), regels die op 30 december zijn ingegaan, en wordt daarom geweerd in de Europese Unie. Dat kan grote gevolgen hebben voor de cryptohandel, maar vooralsnog is de tether vrijwel overal te verhandelen. Het leidt tot verwarring onder beleggers, die hopen dat de tether toch beschikbaar blijft op Europese handelsplatformen. Tether, een stablecoin, is een essentieel betaalmiddel dat gebruikt wordt in het overgrote deel van alle cryptotransacties. Dollars zijn niet altijd beschikbaar bij cryptobeurzen of blockchains, dus is de tether, die een stabiele koers van $1 hoort te hebben, de reservemunt. Maar binnen de EU straks niet meer. ‘Partijen mogen geen stablecoins aanbieden die niet aan MiCA voldoen’, stelt toezichthouder Autoriteit Financiële Markten (AFM). De AFM handhaaft nog niet, omdat ze wacht ‘op duiding hierover vanuit Europa’. Die duiding volgt uiterlijk begin volgende maand. Nederlandse cryptobedrijven moeten vanaf 30 juni aan alle regels voldoen.
Bron: FD - 12-01-2025.

'De systeemcryptomunt tether heeft al zijn bedrijfsschuldpapier naar eigen zeggen zonder verlies verkocht, en ingeruild voor veiligere staatsobligaties. Daarmee komt het bedrijf achter tether tegemoet aan critici die zich zorgen maken over de dekking van de munt. Al blijft onduidelijk waaruit tethers onderpand precies bestaat. (.....) Tether heeft volgens de eigen site nu bijna 80% in staatsobligaties zitten, al zit daar voor €400 mln aan niet-Amerikaanse obligaties tussen. Zo'n 20% van het onderpand, vele miljarden, zit nog in investeringen en leningen waarover weinig bekend is.'
Bron: FD - 14-10-2022.

'De 'systeembank' van de cryptowereld kan zomaar omvallen - Het cement van de cryptowereld dreigt af te brokkelen. Tether is de dollar onder de cryptomunten en faciliteert een groot deel van de transacties. Maar het bedrijf erachter — officieel wordt het geleid door een Nederlander — opereert roekeloos. Bitcoin mag afgelopen week dan een recordhoogte hebben bereikt, als het misgaat met tether komt de cryptomarkt grotendeels tot stilstand. Dat kan ook de rest van het financiële systeem raken.'
Bron: FD - 22-10-2021.

buy the dips

Mon, 10 Aug 2026 00:00:00 +0200

Koop de dip(s), koop de dalen, kopen op zwakte.
Handelsadvies: in een opgaande markt zou men moeten kopen als er tussentijds een neerwaartse correctie plaatsvindt, waardoor er voordelig ingekocht kan worden door de (tijdelijk?) gedaalde koersen.
Dit pakt natuurlijk verkeerd uit als de dip het begin blijkt van een langdurige daling (een trendbreuk).....
Term die vooral wordt gebruikt door handelaren en technische analisten.
Vaak ook buy the valleys genoemd, maar dit is niet helemaal hetzelfde (zie buy the valleys).

Voorbeeld

'Particuliere beleggers kopen steeds vaker extra aandelen bij als de beurs een paar procent daalt. Dat blijkt uit onderzoek van beleggingsapp eToro, gehouden onder 11.000 beleggers in dertien landen. Zo’n klein dipje zien beleggers steeds vaker als een kans, in plaats van te wachten op een grote beurscrash. De recente recordstanden op de beurs geven daarbij extra vertrouwen. .... Volgens beleggersgoeroe Benjamin Graham is de kans bovendien groot dat je een verkeerde prijs betaalt als je handelt terwijl de markt onrustig is. De markt kan wel dalen, maar ook veel verder wegzakken. 'De kans is groot dat je eigenlijk aan het gokken bent. De volatiliteit is dan hoger. Veel slimmer is het om te kopen op het moment dat de markt rustig en stabiel is. Dan heb je de grootste kans dat je ook echt een goede prijs betaalt, in plaats van te denken dat je een koopje hebt terwijl de koers daarna nog verder daalt en je verlies groter wordt.''
Bron: BNR - 06-08-2026.

' 'El Salvador kocht zojuist de dip! 500 bitcoins voor een gemiddelde prijs van $30.744', tweette president Nayib Bukele, inclusief een feestvierend smiley, op 9 mei, toen de bitcoinprijs behoorlijk was ingezakt. Alleen is 'de dip' kopen bijzonder moeilijk, je weet namelijk nooit zeker of het dieptepunt is bereikt. Dat bleek deze maand: de bitcoin dook verder omlaag en kwam onder de $20.000 terecht. Al viel dat nog mee vergeleken met afgelopen november en december. Ook toen dacht Bukele 'de dip' te kopen, maar de $60.000 per bitcoin was ongeveer drie keer de huidige prijs.'
Bron: FD - 25-06-2022.

'Koop de dips? - .....Kopen op de bodem klinkt als een waterdichte strategie, maar waar ligt die bodem ergens? De markt perfect timen is weinigen gegeven. Gespreid instappen blijft daarom het devies. Technologiebeleggers die vorige week ‘de dip kochten’ kwamen er voorlopig bekaaid vanaf. Snelle groeiers verloren opnieuw terrein, terwijl waarde-aandelen opvallend sterk standhielden. De Nasdaq speelde zijn volledige koerswinst van 2021 kwijt.'
Bron: Belegger op Zondag - 07-03-2021.

Office of the Comptroller of the Currency

Sun, 09 Aug 2026 00:00:00 +0200

Afgekort: OCC.

Amerikaanse toezichthouder die onderdeel is van het Amerikaanse ministerie van Financiën, het US Treasury Department. De OCC houdt toezicht op, en reguleert, nationale banken en (federale) spaar- en kredietinstellingen in de Verenigde Staten en Amerikaanse vestigingen van buitenlandse banken.
Haar functie is min of meer vergelijkbaar met het bancaire toezicht van DNB in Nederland (bij de grote banken tegenwoordig de Europese Centrale Bank).

Voorbeeld
'De Amerikaanse toezichthouder voor nationale banken heeft de aanvraag voor een bankvergunning van Bunq afgewezen. De onlinebank maakte het besluit van de Office of the Comptroller of the Currency (OCC) vrijdag zelf bekend. Volgens een woordvoerder van Bunq wil het OCC een ondernemingsplan dat beter aansluit op de Amerikaanse markt. Ook moet Bunq meer aantoonbare ervaring met de beoogde producten hebben en meer duidelijkheid over de financiële structuur geven. Daar gaat de onlinebank aan werken.'
Bron: FD - 07-08-2026.

Internet: www.occ.treas.gov.

Monte dei Paschi di Siena

Sat, 08 Aug 2026 00:00:00 +0200

Afgekort: MPS.

De Banca Monte dei Paschi di Siena (vaak ook afgekort als BMPS) is de oudste bank ter wereld; werd in 1472 door het bestuur van de stadstaat Siena opgericht als reactie op de op dat moment door particuliere uitleners berekende woekerrente.
In eerste instantie was het een soort bank van lening (Monte di Pietá); tegenwoordig een 'gewone' bank met een kantorennetwerk en internetbankieren.

Vanaf 2007 is de bank in de problemen geraakt door de kredietcrisis, de overname van de bank Antonveneta (eerder in het bezit gekomen van de ABN Amro na een internationaal de aandacht trekkend overnameproces) en een groot bezit aan Italiaans staatspapier dat in waarde daalde. De verlieslijdende bank, de op twee na grootste van Italië, kwam mede door het financiële wanbeleid in grote problemen en moest in 2013 met noodsteun van de Italiaanse overheid worden gered.
Niettemin kwam de bank niet door de stresstest die de Europese Centrale Bank (ECB) in 2014 uitvoerde voorafgaande aan de overheveling van het toezicht op grote banken in de eurozone (per 4-11-2014) naar de ECB.

Na het brexit-referendum in juni 2016 kwam er weer extra druk op de Italiaanse banken te liggen, met name op de MPS. De aandelen van die banken zijn voor een relatief groot deel in handen van Italiaanse particulieren; bij een faillissement of herstructurering zullen zij grote verliezen lijden.

Voorbeeld

'Goede resultaten versterken positie van begeerde Italiaanse bank Monte dei Paschi di Siena - Beter dan verwachte halfjaarcijfers voor Monte dei Paschi di Siena (MPS) hebben de kaarten in de bankenstrijd in Italië herschud. De resultaten versterken de onderhandelingspositie van de bank uit Siena, die zich verweert tegen een vijandig overnamebod van Intesa Sanpaolo van ruwweg €36 mrd.'
Bron: FD, 7-8-2026.

'Woensdag presenteerde Monte dei Paschi een nettoresultaat van €2,05 mrd over 2023, de hoogste winst sinds de bank in 1472 werd opgericht en meer dan de helft meer dan analisten hadden verwacht. Van de winst wil Lovaglio [bestuursvoorzitter MPS, redactie] €315 mln uitkeren aan de aandeelhouders. Op de beurs in Milaan werd het nieuws enthousiast begroet: het aandeel steeg 6% tot €3,59, terwijl de ‘peers’ in Europa gemiddeld genomen onveranderd bleven. In het afgelopen jaar is Monte dei Paschi bijna 50% in waarde gestegen. In dezelfde periode hebben ING en ABN Amro respectievelijk 3% en 9% laten liggen. Misschien heeft de Italiaanse staat in november toch enigszins voorbarig een belang van 25% in de Italiaanse bank verkocht.'
Bron: FD, 7-2-2024.

'De grote Italiaanse banken vallen onder het toezicht van de ECB. Die heeft de grootste probleembank, Monte dei Paschi, laten weten dat ze haar slechte leningenportefeuille tot eind 2018 met €10 mrd moet verminderen. Mogelijk komt daar ook een eis tot herkapitalisatie bij als gevolg van een nieuwe stresstest. In totaal zouden Italiaanse banken voor €360 mrd aan slechte leningen op hun balansen hebben staan.'
Bron: FD - 07-07-2016.

Internet: www.mps.it.

multiple compression

Fri, 07 Aug 2026 00:00:00 +0200

Multiple compression is een term uit de beleggingswereld die betekent dat de waarderingsmultiple (waarderingsratio) van een onderneming daalt, ook als de winst gelijk blijft of zelfs stijgt.
Met andere woorden: beleggers zijn bereid minder te betalen voor elke euro winst, omzet of kasstroom dan voorheen. Er is sprake van een waarderingscorrectie.
Een multiple is een verhouding tussen de marktwaarde van een onderneming en een financiële maatstaf, zoals de koers-omzetverhouding of de koers-winstverhouding.

Voorbeeld
'Beleggers zijn sinds de top van de chiprally vorige maand op grote schaal gedraaid naar andere sectoren. Aandelen van banken en verzekeraars, industriële bedrijven en farmacie zijn aan een opmars begonnen. Opmerkelijk is ook de multiple compression die er heeft plaatsgevonden. De koers/winstverhouding van de markt als geheel is in korte tijd behoorlijk gedaald. Werd er in oktober vorig jaar nog 23,1 keer de verwachte winst over de komende 12 maanden neergeteld, nu is dat nog maar 19,5 keer.'
Bron: Fintessa - 03-08-2026.

Federal Reserve Economic Data

Thu, 06 Aug 2026 00:00:00 +0200

Afgekort: FRED.
Een Amerikaanse (gratis) online database met economische gegevens, beheerd door de Federal Reserve Bank of St. Louis.
FRED beschikt over een enorme hoeveelheid statistieken, over het algemeen afkomstig van (ook internationale) overheidsinstanties. Het is een van de meest gebruikte bronnen voor macro-economische data ter wereld.

Voorbeeld
'Regering-Trump heeft meer dan de helft van de importheffingen alweer terugbetaald: $100 mrd - (.....) De beloofde herindustrialisering die de heffingen in gang moesten zetten, laat op zich wachten. Sterker, Amerikaanse fabrieksinvesteringen nemen sterk af sinds ‘Liberation Day’, aldus de databank Federal Reserve Economic Data (FRED). Bovendien is de Amerikaanse handelsbalans nog altijd zwaar negatief: in juni exporteerden de VS voor $207 mrd aan goederen, terwijl er voor $309 mrd aan goederen binnenkwam, zo blijkt uit Amerikaanse overheidsdata.'
Bron: FD, 5-8-2026.

Internet: fred.stlouisfed.org.