DFBonline begrippenlijst: 7 meest recente Begrippen van de Dag - 22920 Begrippen in ons lexicon

club van rijke landen

Tue, 10 Nov 2026 00:00:00 +0100

De 'club van rijke landen' is een in de pers regelmatig gebruikte naam voor de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO).

Zie: Organisation for Economic Cooperation and Development (OECD).

Voorbeeld
'Professor Stijn Baert opende met zijn analyse van de Belgische arbeidsmarkt. Van alle 20- tot 64-jarigen is in België amper 72,8 procent aan het werk. In Nederland is dat 83,4 procent. Een kloof van meer dan 10 procentpunten. Dat zijn honderdduizenden mensen die bij ons niet bijdragen via arbeid, terwijl de kosten van onze sociale zekerheid en verzorgingsstaat blijven stijgen.'Die pijnlijke situatie dreigt ons land in een neerwaartse spiraal te duwen. Nergens in de OESO (de club van de rijke landen, red.) wordt arbeid zo zwaar belast als in België. Bij ons gaat 52 procent van de loonkosten niet naar het nettoloon, terwijl dat in Nederland maar 37 procent is. We hebben een land waar te weinig mensen werken en waar wie dat wel doet bijzonder zwaar belast wordt om het systeem overeind te houden. Dat is geen duurzaam model. Werken loont niet meer in België.'
Bron: De Tijd (tijd.be) - 09-11-2026.

geo-economie

Mon, 09 Nov 2026 00:00:00 +0100

Geo-economie is het studiegebied dat economie en geopolitiek (machtsrivaliteit) met elkaar verbindt. Het biedt een raamwerk om te begrijpen hoe politiek, economie, technologie en geografie het internationale systeem als geheel beïnvloeden.
Geo-economie kijkt onder andere naar de ontwikkeling van het mondiaal systeem op het kruispunt van intensievere strategische concurrentie en transformatieve technologische verandering, wanneer individuele bedrijven - en niet alleen staten - de productie en ontwikkeling van kritieke technologieën kunnen domineren.

Voorbeeld

'Geo-economie gaat niet alleen over de voor- en nadelen van internationale handel, maar ook over hoe handel ingezet wordt als politiek drukmiddel. De aandacht hiervoor is relatief recent, maar handel als drukmiddel kent een lange geschiedenis (Mohr en Trebesch, 2025). De Engelse staatsman Sir Walter Raleigh (1553–1618) zei het zo: “… whosoever commands the trade of the world commands the riches of the world, and consequently the world itself”. De historie zit vol met voorbeelden van internationale blokkades, sancties, toe-eigenen van grondstoffen, militaire controles (piraterij) van handelsroutes, en meer. Dit is van alle tijden. Door het presidentschap van Trump is er nu vooral een hernieuwde belangstelling voor handel als wapen of politiek drukmiddel.'
Bron: ESB.nu - 06-11-2026.

'Met Trump, Xi, Putin en al die andere leiders die macht en prestige boven winst en welvaart stellen, moeten economen zich de wereldvisie van Keynes weer aanmeten. ‘Geo-economie’ heet het nieuwe (maar dus ook oude) onderzoeksgebied op het snijvlak van economie en geopolitiek. Daar komen de inzichten van politicologen en economen samen. ... Geo-economie gaat ook over de verdediging tegen economisch machtsmisbruik. Bijvoorbeeld met strategisch industrie- en energiebeleid, met aanleg van nationale reserves van cruciale grondstoffen, het aangaan van internationale samenwerkingen en het bouwen van robuuste productieketens. De economie van oorlog en conflict is een ander belangrijk onderwerp van studie. Hoe bouw je een oorlogseconomie? Wat is de schade van cyberaanvallen? Hoe richt je een effectieve wederopbouw in?'
Bron: FD, column Het raderwerk, Mathijs Bouman - 26-04-2025.

clearing event

Sun, 08 Nov 2026 00:00:00 +0100

Gebeurtenis waarbij financiële transacties via een clearinginstelling ('clearing house' of clearinghuis) worden verwerkt en gecontroleerd voordat de uiteindelijke betaling plaatsvindt. Het gaat dan over het algemeen om de dagelijkse verwerking en verrekening van aandelen- of derivatentransacties of betalingen tussen banken.
Maar in het bijzonder (en die zin wordt de term clearing event meestal gebruikt) het aanpassen van marginverplichtingen en acties die te maken hebben met een faillissement of zeer grote plotselinge koersveranderingen (bij individuele aandelen, een hele sector of een algehele krach).

Le Boomer-spread

Sat, 07 Nov 2026 00:00:00 +0100

Frankrijk: de term ‘Le Boomer-spread’ wordt in de financiële markten en de politiek gebruikt om te beschrijven hoe de stijgende rente op staatsschulden en de druk op de obligatiemarkt in Frankrijk worden aangewakkerd door overheidsuitgaven en begrotingsbeleid dat gepensioneerden en de babyboom-generatie bevoordeelt ten opzichte van jongere generaties.
De afgelopen jaren heeft het Franse politieke establishment in feite aan de markt laten weten dat Franse gepensioneerden en babyboomers voorrang krijgen bij de kasstroom (overheidsuitgaven) uit de Franse schatkist. Dat is geen geruststellende boodschap voor obligatiehouders. Om geld te lenen betaalt Frankrijk (oktober/november 2026) meer dan Italië. En het renteverschil tussen de Duitse en de Frans rente - ook wel Le Spread genoemd - is afgelopen maanden sterk opgelopen.

Voorbeeld
'De week was hoopvol begonnen met nieuwe vredesonderhandelingen tussen de VS en Iran. Grondstoffenhandelaren grepen het nieuws met beide handen aan en brachten de olieprijs maandag 7% naar beneden, waarna die in de dagen daarna terugzakte onder de $100 per vat Brent-olie. Daarmee koelden de inflatiespanningen op de obligatiemarkten ook wat af, waarbij het renteverschil oftewel de spread tussen Duitse en Franse staatsobligaties terugliep. Een welkome opluchting voor Parijs: Le Boomer-spread is flink opgelopen dit jaar en uitgegroeid tot een angstbarometer voor de Franse staatsschuld.'
Bron: FD, Beursweek - 06-11-2026.

FD Gazellen Award

Fri, 06 Nov 2026 00:00:00 +0100

Ook: FD Gouden Gazellen.
Een sinds 2004 jaarlijks uitgereikte prijs van zakenkrant Het Financieele Dagblad (FD) voor de snelst groeiende, financieel gezonde ondernemingen, zogeheten 'gazellen'.

Het hoofdcriterium is een omzetgroei van minimaal 20% over een periode van drie jaar. De omzetgroei dient ononderbroken te zijn over deze periode van drie jaar en in het eerste jaar behoort de omzet minimaal € 500.000,- te bedragen (2024). Het laatste jaar dient het nettoresultaat positief te zijn en in de voorgaande twee jaar maximaal één jaar verlieslatend.

Uitgesloten zijn bedrijven in de volgende categorieën: pensioenfondsen, projectontwikkelaars, lege holdings, energiebedrijven, arbodiensten, franchisenemers van grote ketens en participatiemaatschappijen.
Bedrijven moeten daarnaast financieel gezond zijn. De financiële gezondheid van een bedrijf is afhankelijk van meerdere factoren. Twee belangrijke factoren hierin zijn de waardering voor de jaarrekening en de waardering voor het betaalgedrag. Beide factoren mogen niet te laag zijn.
Bron: FD.nl/events/fdgazellen.

Voorbeeld
'Handelsheffingen, internationale onrust, politieke onzekerheid en forse inflatie door hoge energieprijzen en personeelskosten. Genoeg redenen om te verwachten dat bedrijven een stapje terug zouden doen in hun groei, maar het aantal FD Gazellen blijkt verrassend genoeg licht te zijn toegenomen: 838 nu tegen 829 vorig jaar. Toen was er nog sprake van een flinke daling.'
Bron: FD - 05-11-2026.

slapend geld

Thu, 05 Nov 2026 00:00:00 +0100

Geld dat niet actief wordt aangewend.
Hiertoe behoren ook de tegoeden op slapende rekeningen.

Voorbeeld

'Regelmatig roepen politici en media dat het tijd wordt dat we ons ‘slapende spaargeld’ eens aan het werk zetten. Op dat idee is het nodige af te dingen. Allereerst is het een wonderlijk misverstand dat spaargeld ligt te ‘slapen’. Wie de balansen van banken bekijkt, ziet tegenover de tegoeden van klanten vergelijkbare bedragen aan leningen aan klanten staan. Met andere woorden: het spaargeld is dag en nacht aan het werk om woonhuizen, warmtepompen, elektrische auto’s, fabrieken, voorraden, klusbussen en debiteuren te financieren. Geslapen wordt er misschien door de spaarder, niet door zijn geld.'
Bron: FD, opinie voormalig ING-bestuurder Wilfred Nagel - 02-11-2026.

'Al 3 miljoen euro slapend geld gerecupereerd - Bijna 5.000 Belgen hebben met succes aangeklopt bij het centraal register van de Deposito- en Consignatiekas om slapend geld te recupereren. ...Banken en verzekeraars zijn verplicht om geld van slapende rekeningen, kluizen of levensverzekeringscontracten over te maken aan het centraal register van de Deposito- en Consignatiekas. Daar kunnen eigenaars of erfgenamen online checken - met een identiteitskaart en een kaartlezer - of er nog ergens geld op hen ligt te wachten. Ze hebben dertig jaar de tijd om hun ‘vergeten’ centen te claimen, daarna vloeit het geld naar de staatskas.'
Bron: Standaard.be - 26-06-2013.

'Meer dan een half miljard euro waar geen haan naar kraait: in België is het bedrag aan ‘slapend geld’ dat op vergeten bankrekeningen staat fors. Ook in Nederland moeten er behoorlijk wat vergeten saldo’s bestaan, maar is niet bekend om hoeveel geld het precies gaat.'
Bron: AD - 21-07-2021.

Engels: dormant money.

pain of paying

Wed, 04 Nov 2026 00:00:00 +0100

De ‘pain of paying - letterlijk: 'de pijn van het betalen' of 'betaalpijn' - is een begrip uit de gedragseconomie dat beschrijft hoe mensen een psychologisch ongemak ervaren wanneer zij geld uitgeven. Het idee is dat betalen niet alleen een financiële handeling is, maar ook een emotionele ervaring.

De term verwijst naar de negatieve emoties die men ervaart tijdens het betalen voor een goed of dienst. Met andere woorden: hoe meer een aankoop ‘pijn’ doet, hoe minder mensen bereid zijn deze aankoop te doen. Tijdens het betalingsproces staat het overhandigen van geld gelijk aan het verliezen van geld. Aangezien de meeste mensen verliesavers zijn, wordt dit ervaren als een negatief gevoel, en kan het als zodanig ook worden gebruikt om uitgaven te vermijden of te verminderen.

De pijn van het betalen is in verschillende contexten getest en blijkt per betaalmethode te verschillen. Bij het betalen met contant geld wordt een hogere betaalpijn ervaren dan bij betalen met een bankpas, kredietkaart, contactloos betalen of via automatische incasso. Als mensen met contant geld betalen, ervaren een hoge betaalpijn en geven ze daarom gemiddeld minder uit.
De pijn van het betalen wordt vaak aangeprezen als een middel om de uitgaven van individuen te beteugelen.

Bedrijven en winkeliers houden rekening met de pain of paying bij het ontwerpen van hun betaalprocessen en prijsstrategieën. Contactloos betalen, achteraf betalen en abonnementen kunnen de psychologische drempel om geld uit te geven verlagen. Dit kan leiden tot hogere bestedingen, maar ook tot minder bewust koopgedrag en een grotere kans op overconsumptie.

Voorbeeld

'Abonnementen doen gevoelsmatig veel minder pijn, zegt econoom Paul Smeets, hoogleraar duurzame financiering aan de Universiteit van Amsterdam. Dat komt door het concept ‘pain of pay’ [pijn van betalen] dat je met een abonnement wegneemt. Voor die dagelijkse koffie of dure parfum hoef je je op het moment zelf geen zorgen te maken over geld – de betaling voor het abonnement gaat haast ongemerkt van je rekening af. Je ervaart dus alleen het geluk op het moment dat je het product thuis krijgt. Die pain of pay zorgt er ook voor dat mensen gemakkelijk het aantal en de duur van hun abonnementen vergeten. „Alles wat je een negatief gevoel kan bezorgen, wil je mooier maken of vergeten.” Dat zorgt ervoor dat mensen het bedrag van een uitgave in hun hoofd vaak verlagen, zo ook dat van een abonnement. Smeets zegt dat hij opzeggen ook niet altijd makkelijk vindt. „Ook ik denk snel: ja, dat doe ik nog wel een keer”'
Bron: NRC - 03-11-2026.

'Gedragseconomen hebben er een mooie term voor: pain of paying. Onderzoekers van Carnegie Mellon, Stanford en MIT zagen op fMRI-scans dat dezelfde hersengebieden oplichten als bij fysieke pijn op het moment dat proefpersonen een prijs zagen. "Creditcards verdoven de pijn van het betalen", concludeerde hoofdonderzoeker George Loewenstein. "Je swipet de kaart en het voelt niet alsof je iets opgeeft, anders dan bij contant geld waarbij je biljetten moet afstaan". Dat verdovende effect is geen marginaal verschijnsel. In een klassiek MIT-experiment van Prelec en Simester boden onderzoekers proefpersonen tickets voor een uitverkochte basketbalwedstrijd aan. De groep die met creditcard moest betalen, was bereid gemiddeld twee keer zoveel te bieden als de groep die contant moest afrekenen — een premie van honderd procent. Onderzoek van Dun & Bradstreet vond dat mensen met de kaart 12 tot 18 procent meer uitgeven dan met cash. Bij McDonald's lag de gemiddelde rekening bij kaartbetaling op 7 dollar, tegen 4,50 dollar bij contante betaling.'
Bron: welingelichtekringen.nl - 06-06-2026.