DFBonline begrippenlijst: 7 meest recente Begrippen van de Dag - 22706 Begrippen in ons lexicon

nerveuze markt

Wed, 22 Jul 2026 00:00:00 +0200

Een markt wordt als 'nerveus' bestempeld als er veel koersschommelingen optreden, zonder dat de koersen echt een duidelijke richting hebben. Dit als gevolg van verhoogde onzekerheid onder beleggers, die lichte paniek en extra volatiliteit veroorzaakt.

Beleggers en analisten zijn extra bezorgd en bang voor mogelijke dalingen van de markt, vaak als gevolg van factoren zoals economische neergang, politieke instabiliteit of andere belangrijke wereldwijde gebeurtenissen. Deze bezorgdheid kan - soms al door kleine gebeurtenissen ('triggers') - leiden tot paniekverkopen en overhaaste beslissingen omdat mensen bang zijn om geld te verliezen.

Voor het meten van nervositeit in financiële markten zijn er diverse 'angstindicatoren' in omloop.

Voorbeeld

'De nieuwe Britse premier Andy Burnham wil zijn land voorzien van een ‘nieuw politiek en economisch model’. Op de stoep voor Downing Street 10, de ambtswoning van de Britse premier, beloofde hij maandag een correctie op de ‘verkeerde afslagen’ die het land in zijn ogen in de jaren tachtig heeft genomen. .... De financiële markten reageerden licht nerveus. De Britse tienjaarsrente steeg met 8 basispunten tot boven de 5% en het pond verloor zo’n 0,2% op de euro. Dat gebeurde nadat Burnham had gezegd zich aan de bestaande begrotingsregels te zullen houden, maar wel gebruik te maken van de ‘flexibiliteit’ binnen die regels. Beleggers houden nauw in de gaten of de nieuwe regering verantwoord met de begroting zal omspringen.
Bron: FD - 21-07-2026.

'De ongekende aanval van Donald Trump op de Fed tast de onafhankelijkheid van de centrale bank aan. Op de financiële markten lijken beleggers niet te weten hoe zij dit nieuws moeten duiden. ... Maandagavond Amerikaanse tijd plaatste Trump een brief op zijn sociale medium Truth Social waarin hij de facto „het ontslag met onmiddellijke ingang” aankondigde van Lisa Cook, een van de zeven leden van het bestuur van de Fed. Als Cook aftreedt en Trump een nieuwe bestuurder zou benoemen, verandert de stemverhouding in het bestuur ten gunste van trumpisten. ... Maar een schokreactie bleef tot nu toe uit. De markten reageerden hooguit ‘nerveus’ (jargon voor milde paniek) op het aangekondigde ontslag van Cook. De koers van de dollar daalde met 0,3 procent in de uren na de aankondiging. Aandelenbeurzen in Europa noteerden kleine minnen (van enkele tienden van procenten). En ook de rente op tienjarige Amerikaanse staatsleningen, een belangrijke graadmeter voor het vertrouwen in de VS, steeg met 0,04 procentpunt. Zelfs de inflatieverwachting voor de komende jaren liep nauwelijks op.'
Bron: NRC - 26-08-2025.

Engels: nervous market.

onderwaardering

Tue, 21 Jul 2026 00:00:00 +0200

Er is sprake van onderwaardering als een financieel actief/instrument (bijvoorbeeld onroerend goed, een effect of derivaat) een lagere marktwaarde heeft dan op grond van een theoretische berekening (theoretische waarde), taxatie of een vergelijking met overeenkomstige waarden zou mogen worden verwacht.
De oorzaken van onderwaardering verschillen per type actief, maar kunnen grofweg in de volgende categorieën worden ingedeeld [zie verder onder de voorbeelden].

Voorbeeld

'Merz dringt aan: EU moet China aanspreken op ‘kunstmatig’ lage yuan - De Duitse bondskanselier Friedrich Merz heeft zijn oproep aan de Europese Unie herhaald om direct met China in gesprek te gaan over de waarde van de yuan. Volgens Merz houdt Beijing de eigen munt kunstmatig laag om zo een oneerlijk handelsvoordeel te behouden ten opzichte van westerse economieën. Tijdens een toespraak voor studenten van de Universiteit van Keulen, ter gelegenheid van de opening van de Adenauer School of Government, trok de bondskanselier fel van leer. Merz stelde dat de Chinese munt al 'jarenlang' met zeker 25 procent is ondergewaardeerd.'
Bron: BNR - 14-07-2026.

'Het aandeel Shell (SHELL) is ondergewaardeerd met zijn Europese beursnoteringen in Londen en Amsterdam en zou mogelijk in de Verenigde Staten beter af zijn. Dat zijn kort samengevat uitspraken die nu eens niet afkomstig zijn van ontevreden aandeelhouders, maar van de eigen CEO en diens voorganger. Voormalig CEO Ben van Beurden zei afgelopen week tegen de Financial Times dat hij het aandeel Shell "massively undervalued" vindt. Dat waarderingsverschil bestaat volgens hem al heel lang en het zal heel lang duren - "misschien wel eeuwig" - om dat te overbruggen. Volgens Van Beurden profiteren bedrijven met een beursnotering in de Verenigde Staten van een bredere beschikbaarheid van investeringskapitaal, hogere waarderingen en een positieve houding van beleggers.
Bron: Morningstart.be- 16-04-2024.

[vervolg van de tekst]

Informatiegebrek of asymmetrische informatie - De markt beschikt niet over alle relevante informatie, of sommige beleggers begrijpen die informatie niet goed.

Tijdelijk negatief sentiment - Een onderneming kan worden meegesleept door een algemene negatieve stemming, terwijl de fundamentele prestaties en omstandigheden (de 'fundamentals') gezond blijven.

Overreactie van beleggers - Beleggers reageren soms sterker dan gerechtvaardigd op slecht nieuws.

Gedragsfactoren (gedragseconomie) - Psychologische effecten kunnen tot onderwaardering leiden. Denk aan kuddegedrag, verliesaversie, pessimisme of overdreven risicomijding.

Lage liquiditeit - Aandelen waarin weinig wordt gehandeld, kunnen langdurig ondergewaardeerd blijven.

Onzekerheid - Markten houden niet van onzekerheid. Denk bijvoorbeeld aan rechtszaken, politieke risico's, afhankelijkheid van één groot product, onzekerheid over regelgeving of rechtsonzekerheid in het algemeen.

Complexiteit - Sommige ondernemingen zijn moeilijk te analyseren. Bijvoorbeeld: conglomeraten, bedrijven met veel dochterondernemingen, ondernemingen met ingewikkelde financiële constructies (bijvoorbeeld buiten-balans).

Macro-economische factoren - Ook bredere economische omstandigheden kunnen leiden tot onderwaardering. Zoals bij een hoge rente of stijgende inflatie, economische krimp of bij beperkte kredietverlening. Hierdoor dalen waarderingen van veel bedrijven tegelijk.

Regelgeving of ESG-factoren - Bedrijven kunnen lager worden gewaardeerd omdat beleggers bepaalde sectoren mijden. Dat hoeft niet te betekenen dat de winstgevendheid laag is, maar de vraag naar de aandelen kan beperkt zijn.

Verborgen activa - Soms bevat een onderneming activa die de markt onvoldoende waardeert. Bijvoorbeeld: waardevolle grondposities, patenten, sterke merken, een grote kaspositie of belangen in andere ondernemingen. Wanneer deze waarde niet duidelijk zichtbaar is in de winstcijfers, kan de onderneming ondergewaardeerd lijken. Er is dan verborgen waarde.

Tijdelijke winstdruk - Een onderneming kan bewust investeren ten koste van de huidige winst. Bijvoorbeeld hoge uitgaven voor onderzoek & ontwikkeling, uitbreiding naar nieuwe markten of de bouw van nieuwe fabrieken. De huidige winst is dan laag, terwijl de toekomstige winstpotentie juist groot is.

Valutarisico of landenrisico- Ondernemingen in landen met politieke instabiliteit, zwakke instituties, hoge inflatie of kapitaalrestricties, kunnen structureel lager worden gewaardeerd dan vergelijkbare bedrijven in stabielere economieën.

Koersmanipulatie - Het kan ook zijn dat een koers kunstmatig laag wordt gehouden, denk bijvoorbeeld aan valutamanipulatie.

Engels: undervaluation.

gevoelsinflatie

Mon, 20 Jul 2026 00:00:00 +0200

Aanduiding voor het verschijnsel dat een consument de indruk heeft dat de inflatie hoger is dan de officiële statistieken aangeven, de 'beleving' van de inflatie.
Vergelijk bijvoorbeeld 'gevoelstemperatuur': men denkt dan dat het kouder is dan in werkelijkheid het geval is.
Een officieel inflatiecijfer is een gemiddelde op basis van de prijzen van een bepaalde set producten en diensten, een inflatiemandje of inflatiekorf. In werkelijkheid heeft iedere consument een verschillend uitgavepatroon en ook verschillende lasten. Daarom is de inflatie voor iedereen anders; ieder van ons heeft een andere 'prijsbeleving', omdat we inflatie aan ons eigen specifieke consumptiegedrag afmeten.

Voorbeeld

'In een grappig rapport liet het CBS zien dat de ‘gevoelsinflatie’ sinds de inflatiegolf van een paar jaar geleden structureel hoger ligt dan de door het CBS berekende inflatie. In juni was de inflatie 2,9%, maar de door het CBS ondervraagde burgers dachten gemiddeld genomen dat de inflatie 8% bedraagt. Dit is een discussie die ik ook wel met vrienden heb. Ook die denken dat de inflatie veel hoger is dan het CBS rapporteert. In een commentaar op BNR zei ik dat het wel heel dom is om te veronderstellen dat de inflatie momenteel 8% bedraagt. De consumentenbestedingen groeien gematigd in volume. Dan is het onmogelijk dat de inflatie ver boven de stijging van het inkomen ligt. Toen ik aan BNR-collega’s vroeg of hun inkomen ook met 8% stijgt, lachten die mij smalend uit.'
Bron: crystalcleareconomics.nl, column Han de Jong - 17-07-2026.

'Maar wat ik vind is niet belangrijk. Wat vindt u eigenlijk van de inflatie? In principe is het antwoord op deze vraag makkelijk te beantwoorden. U schat de inflatie een stuk hoger in dan deze in werkelijkheid is. Dat is een internationaal fenomeen. Het komt vooral omdat uw prijsbeleving afhangt van prijzen waar u dagelijks mee te maken heeft. Bijvoorbeeld bij het benzine tanken. Als je iedere week tankt en de benzineprijs ziet, krijg je een hoog inflatiegevoel. Overigens rijd ik tegenwoordig elektrisch en heb ik geen flauw benul meer wat het kost. Dat stukje prijsgevoel is bij mij geamputeerd.'
Bron: BNR, column Corné van Zeijl - 13-08-2021.

'Geen hogere inflatie door euro - De inflatie in ons land is sinds de invoering van de euro gemiddeld uitgekomen op minder dan 2 procent. Het is het laagste percentage over een tienjaarsperiode sinds de Tweede Wereldoorlog. Dat concludeert het Centraal Bureau voor de Statistiek door de prijsstijgingen van de voorbije decennia op een rijtje te zetten. Nederland behoort in Europa tot de drie landen met de laagste inflatie. Duitsland gaat voorop met 1,68 procent, gevolgd door Finland met 1,76 procent. Nederland staat op de derde plaats met 1,89 procent. ...Op 1 januari was het tien jaar geleden dat de euro werd ingevoerd. Veel mensen vinden dat het leven door de komst van de euro veel duurder is geworden. Maar De Nederlandsche Bank heeft dit altijd ontkend en noemt het verschijnsel gevoelsinflatie.'
Bron: NOS Nieuws - 10-01-2012.

Palau ID

Sun, 19 Jul 2026 00:00:00 +0200

Palau is een eilandenstaat in Oceanië; het land telt ongeveer 20.000 inwoners, verspreid over meer dan 300 eilanden. Het geeft sinds 2022 de digitale Palau ID uit die ook door personen die niet in Palau wonen online aangevraagd kan worden. De kosten zijn bescheiden: ongeveer € 2.000 voor 10 jaar.
Niet alle, maar wel veel, banken en cryptobeurzen accepteren dit document als een volwaardig identiteitsbewijs. Voor toezichthouders op de financiële sector is dit een bron van zorg.

Voorbeeld
'Hoe een obscuur belastingparadijs de cryptowereld ondergronds houdt - Een afgelegen belastingparadijsje genaamd Palau verkoopt ID-kaarten tegen bodemprijzen. Cryptobeleggers ontduiken er regels en witwascontroles mee. Het grenst aan valsheid in geschrifte, maar de Palause president ziet dat anders. ‘Het biedt wereldburgers echte economische vrijheid, zonder enige belemmering.’
Bron: FD, 18-7-2026.

Pix

Sat, 18 Jul 2026 00:00:00 +0200

Pix is een door de Braziliaanse staat (publieke sector) beheerd platform voor directe digitale betalingen, een payment service provider (PSP). Pix is opgezet door de centrale bank van Brazilië (Banco Central do Brasil). Gebruikers kunnen binnen enkele seconden geld versturen en ontvangen via eenvoudige aliassen (zoals telefoonnummers of e-mailadressen) of QR-codes. Pix stel consumenten en bedrijven in staat om op elk moment (24 uur per dag, 7 dagen per week), dus ook op niet-werkdagen, binnen enkele seconden betalingen te versturen of te ontvangen, en is voor particulieren doorgaans gratis.
Als belangrijkste betaalmethode in Brazilië wordt het op grote schaal gebruikt voor e-commerce, peer-to-peer betalen en transacties met winkeliers.

Voorbeeld
'De Verenigde Staten staan op het punt een nieuwe handelsoorlog met Brazilië te beginnen. Er worden verschillende redenen genoemd, maar de opvallendste betreft het Braziliaanse betalingssysteem Pix. Pix is een ongekend succes. Het verwerkt inmiddels de helft van alle betalingen in het land en wordt gebruikt door 170 miljoen mensen, bijna 80% van de bevolking. Consumenten betalen niets voor de dienst, ondernemers slechts een bescheiden vergoeding. Een betaalpas of creditcard is niet eens meer nodig. Pix kost gemiddeld 0,22% per transactie. Een Braziliaan is daarmee zelfs goedkoper uit dan de westerse bankenklant. Geen wonder dat andere landen belangstelling tonen. En daar begint het probleem. Voor Visa en Mastercard vormt Pix een directe bedreiging. Hun verdienmodel is gebaseerd op een netwerk dat vrijwel alle kaartbetalingen faciliteert. Stel dat landen massaal overstappen op een goedkoop publiek alternatief, dan verdwijnt hun belangrijkste inkomstenbron.'
Bron: BNR, column Corné van Zeijl - 17-07-2026.

Internet: www.bcb.gov.br.

breedgedragen inflatie

Fri, 17 Jul 2026 00:00:00 +0200

Een term die gebezigd is door De Nederlandsche Bank (DNB, juli 2026) om een inflatie aan te duiden die veroorzaakt wordt door meerdere, verschillende product- en dienstencategorieën uit het inflatiemandje dat gebruikt wordt voor de berekening ervan.
Dit in tegenstelling tot inflatie die veroorzaakt wordt door slechts één product- of dienstencategorie (bijvoorbeeld alleen energieprijzen of uitsluitend voedselprijzen).

Voorbeeld
'DNB waarschuwt voor ‘breedgedragen’ inflatie - De inflatie dreigt ‘breedgedragen’ te worden als de prijsstijgingen ook overslaan op andere productgroepen dan alleen energie. Daarvoor waarschuwt De Nederlandsche Bank (DNB). De centrale bank ziet nu nog dat de inflatie beperkt blijft tot brandstoffen, vakanties en vervoer. Toch ziet DNB het risico dat de ‘prijsstijgingen zich op termijn verbreden’. De inflatie heeft zich met name getoond in goederen en diensten die gevoelig zijn voor prijsstijgingen rondom energie. Dat voedselprijzen nog niet zijn gestegen, wordt veroorzaakt door goede oogsten. De verwachting is wel dat de prijzen van boodschappen zullen stijgen, aangezien hogere energie- en kunstmestprijzen 'vooral invloed hebben op toekomstige oogsten'.'
Bron: BNR - 15-07-2026.

too big to save

Thu, 16 Jul 2026 00:00:00 +0200

Uitdrukking die aangeeft dat sommige ondernemingen, instellingen of zelfs landen te groot zijn om in geval van een dreigend faillissement zwaar ondersteund of gered te worden.
Problemen bij ondernemingen (met name financiële instellingen zoals systeembanken die van essentieel belang zijn voor het goed functioneren van een economie) kunnen te omvangrijk zijn in relatie tot de omvang van de rijksbegroting van het land van vestiging.
In Nederland is ING hiervan een goed voorbeeld: met wereldwijde spaartegoeden van meer dan € 200 mld (en vooral de daartegenover staande beleggingen van ongeveer dezelfde omvang) is deze bank in geval van een dreigend faillissement door de Nederlandse overheid eigenlijk niet te redden gezien de totale rijksbegroting van ongeveer € 270 mld.

Als het om landen gaat is de eurocrisis een goed voorbeeld. De kleinere perifere landen van de eurozone (Griekenland en Portugal) kunnen mogelijk nog wel 'geholpen' worden, maar als Spanje en Italië in ernstige problemen komen zal dat nauwelijks op te lossen zijn door de sterkere noordelijke landen.

Voorbeeld
'Sinds het aantreden van Macron als president - in mei 2017 - is de staatsschuld gestegen met drie ton per minuut. 'Het einde is zoek en er valt niet meer tegenop te bezuinigen.' Naast de staatsschuld zijn ook de rentelasten enorm gestegen. 'Het is rampzalig dat de rente-uitgaven naast het onderwijs de hoogste post zijn van de Franse begroting.' ..... 'Frankrijk is te groot om te laten vallen, en te groot om te redden', zegt De Vries. Hij ziet dat het land de laatste jaren enorm achterop is geraakt. Zo lagen Frankrijk en Nederland begin 2000 relatief dicht bij elkaar op het gebied van macro-economische indicatoren. De landen zijn de laatste 25 jaar ver uit elkaar komen te liggen. 'Het is een hele langzame crash, en daar hebben we natuurlijk in Europa ook mee te maken.''
Bron: BNR, Europacorrespondent Stefan de Vries - 14-07-2026.

Ook: too big to bail.