DFBonline begrippenlijst: 7 meest recente Begrippen van de Dag - 22652 Begrippen in ons lexicon

Green Shoe-optie

Fri, 12 Jun 2026 00:00:00 +0200

Een optie die door de uitgevende instelling kan worden verleend aan een syndicaat om binnen een overeengekomen termijn de omvang van een (her)plaatsing van aandelen te kunnen uitbreiden in het geval van grote vraag naar die aandelen.
Deze methode werd voor het eerst toegepast bij de plaatsing van de aandelen Green Shoe Company in de VS in 1930, vandaar ook de naam. Formeel juridisch - bijvoorbeeld in een prospectus - heet deze clausule een 'over-allotment option' of 'over-allotment provision'.

Voorbeeld
'Nog niet moe van SpaceX - (.....) De greenshoe is het gedeelte van de aandelen dat de zakenbanken krijgen om de koers te ondersteunen. Als deze niet wordt geplaatst, is er te weinig vraag vanuit de markt naar deze aandelen.'
Bron: FD, Corné van Zeijl - 11-06-2026.

Zie verder: overtoewijzingsoptie.

bonusplafond

Thu, 11 Jun 2026 00:00:00 +0200

Een door de wetgever, toezichthouder of beloningscommissie ingesteld maximum op bonussen.

Voorbeeld

'ING valt niet meer onder de strenge bonusregels voor banken. Dat bevestigde Eelco Heinen, minister van Financiën, dinsdag tijdens het vragenuur. De bank kan aanspraak maken op een uitzonderingspositie omdat inmiddels meer dan driekwart van het personeel buiten Nederland werkt. ING laat desgevraagd weten daar geen gebruik van te maken.'
Bron: FD, 10-6-2026.

'De Nederlandse regering overweegt het bonusplafond voor bankiers te versoepelen. Het ministerie van Financiën gaat onderzoeken in welke mate de restricties het aantrekken van talent door Nederlandse banken in de weg staat, zo stelt het in antwoord op vragen van FD. .....In Nederland gelden nu strengere bonusregels voor banken dan in de rest van Europa. Ze mogen nu maximaal een bonus van 20% van het vaste salaris uitkeren, en voor banken die nog gedeeltelijk in staatshanden zijn, zoals ABN Amro en de Volksbank, geldt een totaalverbod. In de rest van Europa is het bonusplafond voor bankiers gesteld op 100% van de vaste beloning. Het huidige kabinet heeft als ambitie als Nederland geen ‘kopje’ te zetten op Europese regels en bestaande kopjes te schrappen.'
Bron: FD - 30-09-2024.

'Flitshandelaren houden hun uitzonderingspositie in de strenge wetgeving over bonussen in de financiële sector. Als reden voor het aanpassen van de wet geeft Hoekstra [minister van Financiën, red. ] dat flitshandelaren voor eigen rekening handelen en dus ook zelf het risico lopen. ....Maar de belangrijkste reden om flitshandelaren uit te blijven zonderen van het bonusplafond, waar ze vanaf 2020 onder zouden vallen, lijkt toch te zitten in de angst dat de bedrijven Nederland anders de rug zouden toekeren.'
Bron: RTLZ.nl - 20-02-2018.

Engels: bonus cap. bonus ceiling.

demografische druk

Wed, 10 Jun 2026 00:00:00 +0200

De demografische druk geeft een indruk van de mate waarin de ‘werkenden’ moeten voorzien in het onderhoud van de ‘niet-werkenden’.
Het is de verhouding tussen het aantal jongeren (onder 20 jaar) plus het aantal ouderen (65 en ouder) enerzijds en het aantal 20 tot en met 65 jarigen, de actieve, productieve middengroep (de potentiële beroepsbevolking) anderzijds (noot: in internationale onderzoeken wordt in plaats van 20 jaar vaak uitgegaan van 15 jaar). De demografische druk wordt uitgedrukt in een percentage.
De demografische druk van de jongeren wordt ‘groene druk’ genoemd en de druk van de ouderen ‘grijze druk’.
Als de geboortecijfers dalen en de vergrijzing toeneemt, neemt ook de demografische druk toe.

Rekenvoorbeeld
In 2016 bedroeg het aantal 20-65 jarigen 10,075 miljoen, terwijl het aantal 65-plussers 3,085 miljoen bedroeg. De grijze druk is dan 31,3%. In 2007 bedroeg die nog 23,6%!
Cijfers: bron CBS - 13-09-2018.

Voorbeeld

'Oost-Duitsland dreigt economisch achterop te raken in de regio, waarschuwen economen. Volgens het Competitiviteitsrapport 2026 is het Oost-Duitse convergentieproces 'in gevaar' en dreigt de Oost-Duitse bevolking achterop te raken. Een schril contrast met de economische ontwikkeling van andere Oost-Europese landen, aldus Euronews. Veel regio’s in Oost-Duitsland kampen met een tekort aan geschoolde arbeidskrachten, zwakke investeringen en demografische druk.'... Niet onbelangrijk zijn demografische trends: tegen 2035 daalt het aantal mensen in de werkende leeftijd in Oost-Duitsland naar verwachting met ongeveer zeven procent, in sommige regio's zelfs nog meer. Tijdens een persconferentie op het Duitse ministerie van Financiën in Berlijn schetsten de auteurs een somber beeld van de deelstaten Thüringen en Saksen-Anhalt waar het arbeidspotentieel de komende jaren met 25 procent zal krimpen. In termen van economische output en het invullen van banen zal in de toekomst een op de vier mensen ontbreken.'
Bron: BNR - 06-06-2026.

'Volgens de meest recente CBS-bevolkingsprognose, van eind 2019, groeit de bevolking van 17,4 miljoen (2020) naar 19,3 miljoen (2050). Maar volgens het NIDI kan dat net zo goed 20 miljoen worden als migratie, kindertal en levensverwachting alle drie hoger uitvallen dan het CBS nu verwacht.......Hoe Nederland er over 30 jaar uit gaat zien, is dus niet met zekerheid te zeggen. Zo weet niemand hoeveel migranten naar Nederland komen en hier ook blijven........Het instituut wijst er wel op dat "een lage migratie leidt tot een krimpende potentiële beroepsbevolking en een hoge demografische druk". Die demografische druk zegt iets over de mate waarin de werkenden moeten voorzien in het onderhoud van de niet-werkenden.'
Bron: NOS.nl - 07-07-2020.

beleggingsdwang

Tue, 09 Jun 2026 00:00:00 +0200

De verplichting voor een persoon of instelling om op een voorgeschreven wijze te beleggen.
Zo zou een overheid grote beleggers (zoals pensioenfondsen of verzekeraars) kunnen verplichten om een minimaal deel van hun vermogen in bijvoorbeeld woningbouw te beleggen.
Een dergelijke verplichting leidt altijd tot felle discussies tussen voor- en tegenstanders.

Voorbeeld
'Zo stelt Boeselager [Duitse Europarlementariër van Volt, red.] voor om pensioenfondsen die meer dan €1 mrd onder beheer hebben te verplichten om minstens 2% te reserveren voor durfinvesteringen (venture capital).
De Nederlandse Pensioenfederatie staat op haar achterste benen. ‘Wij zijn principieel tegen elke vorm van beleggingsdwang’, zegt directeur Edith Maat tegen Europamania. ‘Er zijn pensioenfondsen die investeren in venture capital wanneer dat in het belang is van hun deelnemers. Een verplichte beleggingsnorm draait dat principe om: dan wordt politiek beleid leidend in plaats van het pensioenbelang.’
Bron: FD- 08-06-2026.

dom geld

Mon, 08 Jun 2026 00:00:00 +0200

De term 'dumb money' of 'dom geld' wordt spottend gebruikt voor particuliere beleggers, die voornamelijk worden gedreven door zaken als hypes, buikgevoel, angst en hebzucht, angst om de boot te missen (fear of missing out/FOMO). Het 'domme geld' koopt vaker wel dan niet op de top van de markt en verkoopt bij het dalen van de markt.

Voorbeeld

' ‘Dumb money’ is erg gehecht aan zijn kwartaalcijfers, weet de SEC nu ook - De Amerikaanse toezichthouder SEC wil beursgenoteerde bedrijven toestaan hun boeken minder vaak te openen: twee keer per jaar, in plaats van de huidige vier keer. Onder de nieuwe voorzitter, Paul Atkins, is een dereguleringsstrategie van start gegaan. (.....) Voor particulieren zijn kwartaalcijferberichten (het formulier 10-Q bij de SEC) een van de weinige bruikbare bronnen waarop ze hun analyses kunnen loslaten. Ze hebben, anders dan hedgefondsen, pensioenfondsen en andere grote beleggers, die hen vaak denigrerend als Dumb Money beschouwen, geen toegang tot dure aandelenresearch, of de fireside chats en roadshows met het management van bedrijven.'
Bron: FD - 07-06-2026.

'In de financiële markten zijn, in theorie, twee soorten partijen actief: het slimme geld en het domme geld. Het slimme geld, dat zijn de institutionele beleggers, die geacht worden goed geïnformeerd te zijn en ervaring te hebben. En het domme geld, dat zijn de retailbeleggers, waarvan dan verondersteld wordt dat die zich met overmoed op de markten begeven. Natuurlijk ligt dat in de praktijk wat genuanceerder. Er zijn heus wel retailbeleggers die het goed doen en institutionele beleggers weten zelf hoe moeilijk het is om de markt te verslaan.'
Bron: FD - 18-05-2024.

'Feit is dat beleggers qua gedrag sterk verschillen. Niet elke toestroom van geld is op hoop van zegen (‘dom geld’). Er zitten ook beleggers die bereid zijn meer te betalen voor een aandeel, omdat ze een enorme spurt in de winstgroei verwachten, en daar ook nog eens gelijk in krijgen (‘slim geld’). Het is dus zaak om te kijken wélk type instromen wordt gevolgd door een verbetering van de bedrijfsprestaties. Wordt een koers voornamelijk gedreven door slim geld, dan is er minder kans op een zeepbel dan bij een stortvloed aan dom geld.'
Bron: ewmagazine.nl - 13-09-2021.

Engels: dumb money.

pain of paying

Sun, 07 Jun 2026 00:00:00 +0200

De ‘pain of paying - letterlijk: 'de pijn van het betalen' of 'betaalpijn' - is een begrip uit de gedragseconomie dat beschrijft hoe mensen een psychologisch ongemak ervaren wanneer zij geld uitgeven. Het idee is dat betalen niet alleen een financiële handeling is, maar ook een emotionele ervaring.

De term verwijst naar de negatieve emoties die men ervaart tijdens het betalen voor een goed of dienst. Met andere woorden: hoe meer een aankoop ‘pijn’ doet, hoe minder mensen bereid zijn deze aankoop te doen. Tijdens het betalingsproces staat het overhandigen van geld gelijk aan het verliezen van geld. Aangezien de meeste mensen verliesavers zijn, wordt dit ervaren als een negatief gevoel, en kan het als zodanig ook worden gebruikt om uitgaven te vermijden of te verminderen.

De pijn van het betalen is in verschillende contexten getest en blijkt per betaalmethode te verschillen. Bij het betalen met contant geld wordt een hogere betaalpijn ervaren dan bij betalen met een bankpas, kredietkaart, contactloos betalen of via automatische incasso. Als mensen met contant geld betalen, ervaren een hoge betaalpijn en geven ze daarom gemiddeld minder uit.
De pijn van het betalen wordt vaak aangeprezen als een middel om de uitgaven van individuen te beteugelen.

Voorbeeld
'Gedragseconomen hebben er een mooie term voor: pain of paying. Onderzoekers van Carnegie Mellon, Stanford en MIT zagen op fMRI-scans dat dezelfde hersengebieden oplichten als bij fysieke pijn op het moment dat proefpersonen een prijs zagen. "Creditcards verdoven de pijn van het betalen", concludeerde hoofdonderzoeker George Loewenstein. "Je swipet de kaart en het voelt niet alsof je iets opgeeft, anders dan bij contant geld waarbij je biljetten moet afstaan". Dat verdovende effect is geen marginaal verschijnsel. In een klassiek MIT-experiment van Prelec en Simester boden onderzoekers proefpersonen tickets voor een uitverkochte basketbalwedstrijd aan. De groep die met creditcard moest betalen, was bereid gemiddeld twee keer zoveel te bieden als de groep die contant moest afrekenen — een premie van honderd procent. Onderzoek van Dun & Bradstreet vond dat mensen met de kaart 12 tot 18 procent meer uitgeven dan met cash. Bij McDonald's lag de gemiddelde rekening bij kaartbetaling op 7 dollar, tegen 4,50 dollar bij contante betaling.'
Bron: welingelichtekringen.nl - 06-06-2026.

fear of missing out

Sat, 06 Jun 2026 00:00:00 +0200

Afgekort: FOMO.

Misloopangst; de vrees dingen te missen; het onbehaaglijke gevoel hebben dat je de boot mist, dat anderen op dit moment leukere, interessantere dingen meemaken of meer kansen kunnen grijpen dan jijzelf.
Een gevoel dat ook wordt aangewakkerd door sociale media.

Dit fenomeen bestaat ook in de financiële wereld.
Bijvoorbeeld de angst bij een investeerder om een interessante 'deal' te missen, de boot te missen, zoals bij investeringen in veelbelovende starters in de technologiesector. Door de angst om een nieuwe Facebook of Alibaba te missen worden de waarderingen van die jonge bedrijven bijna als vanzelf opgedreven. Er ontstaat dan overwaardering.

Voorbeeld

'SpaceX neemt kleine beleggers mee de ruimte in: ‘Rondom de beursgang hangt een enorme fomo’ - Het aandeel komt versneld en tegen minder strenge voorwaarden in de Amerikaanse Nasdaq 100-index. (.....) ‘Het is een voorkeursbehandeling’, zegt Joost Schmets, adjunct-directeur van beleggersvereniging VEB. ‘Rondom de hele beursgang hangt een enorme fomo, fear of missing out. Niet alleen bij beleggers maar ook bij indexsamenstellers.’ Die indexbedrijven behalen een groot deel van hun omzet uit de vergoedingen van de fondsen die hun index gebruiken.'
Bron: FD - 06-06-2026.

'Goud blijft zijn rol als vluchthaven en inflatiebeschermer volop spelen en noteert voor het eerst boven 2.400 dollar per ounce. 'Er zit wat FOMO in de markt', waarschuwen strategen.'
Bron: Tijd.be - 12-04-2024.

'Het is een patroon dat zich keer op keer herhaalt. Eerst gaan bepaalde beleggingen omhoog omdat er een redelijke kans bestaat dat ze in de toekomst veel geld opleveren. Op een gegeven moment verdwijnt de ratio, ontstaat er hebzucht, en willen beleggers de trein niet missen. In beleggingstermen heet dat “the fear of missing out” (FOMO). Het is als een op hol geslagen kudde die maar een kant op kan …. richting het ravijn. Want het eind van het liedje is altijd dat de luchtbel uiteenspat als beleggers beseffen dat het allemaal fantasie is.'
Bron: IEX Profs - 11-07-2022.

'En waarvan krijgt een belegger pijn? Inderdaad, van verlies........Het verliesgevoel begint al voordat je ook maar een euro op de beurs hebt geïnvesteerd. Er bestaat een mooie term voor: FOMO: Fear of missing out. De angst dat jouw buurman ergens aan meedoet en zo geld verdient, maar jij niet. Het is de reden waarom hele straten meespelen met de Postcodeloterij. Het zal je immers maar gebeuren dat de buren Gaston op de stoep hebben staan, maar jij niet. Actueler in die context is de cryptohype; iedereen lijkt te verdienen aan stijgende koersen, dus doe je ook maar mee.'
Bron: 1vermogensbeheer.nl, column Jim Tehupuring - 29-05-2021.

'Beginnende cryptobeleggers kunnen nogal eens overvallen worden door de fear of missing out, oftewel de angst om de boot te missen. Zeker in onlinegroepen met veel deelnemers die dagelijks in coins handelen, kun je nog wel eens het gevoel krijgen dat je ‘nu, nu, nu’ moet kopen. Trap daar niet in. Neem de tijd voor je research, wees je bewust van de risico’s en denk ook aan de lange termijn.'
Bron: NRC - 29-08-2017.