Een monopsonie is een markt waarin meerdere verkopers, maar slechts één koper, de monopsonist, dominant is. Anders gesteld: een monopolie aan de vraagzijde. Deze koper heeft een dusdanig grote marktmacht dat hij in staat is de prijs te bepalen van hetgeen hij wil kopen.
In tegenovergestelde geval van volkomen concurrentie is geen enkele individuele partij in staat de prijs te beïnvloeden.
Voorbeeld
- 'Wanneer marktpaniek de distributie en prijsvorming bepaalt, kan het gebeuren dat een land als Sri Lanka $286 voor een vat daadwerkelijk geleverde olie moet neerleggen in plaats van de $100 die een vat op de internationale markt doet. Volgens Weber [Isabella Weber van de universiteit van Massachusetts, red.] zijn dit soort schadelijke excessen niet nodig als importerende landen maar bereid zijn om samen te werken. Als ze een kopersclub optuigen, een omgekeerde Opec, kunnen ze een prijsplafond afdwingen op de wereldwijde oliemarkt. Europa zou het voortouw moeten nemen, aldus de Duitse econoom. In haar eentje is de Europese Unie al goed voor 23% van de wereldwijde import van ruwe olie, en met andere rijke landen plus India is dat nagenoeg 50%. Met China erbij kom je op 75% en kun je een heus monopsonie vormen, een monopolie aan de vraagkant, en die kan moeiteloos een spotmarktprijs van maximaal $100 uitonderhandelen, aldus Weber. Misschien lukt $65 ook wel.'
Bron: FD - 30-04-2026.
- 'De defensiemarkten in Europa zijn hoofdzakelijk nationaal georiënteerd. In veel landen is het gebruikelijk dat de defensiecontracten gegund worden aan binnenlandse partijen, voornamelijk vanuit politieke, economische en aan de werkgelegenheid gerelateerde overwegingen (Fiott, 2018). Deze partijen gaan doorgaans tijdrovende ontwikkelings- en productietrajecten in om zowel de vraag vanuit de overheid vorm te geven als de uitwerking ervan te specificeren. Er is dus geenszins sprake van een Europese markt, maar eerder van een verzameling nationale monopsonieën.''
Bron: ESB.nu - 17-04-2025.
Engels: monopsony.
Zie ook: imperfecte markt, marktvorm, concurrentie, concentratie, marktaandeel, marktmacht, economische machtspositie, antitrust. Vergelijk: monopolie, duopolie, oligopolie, monopolistische concurrentie, volkomen concurrentie.
compleet
| Corné van Zeijl Begrippen uit de columns van deze bekende beurscommentator ... Klik hier voor meer |
|