Een vergunning als betaalinstelling kan in elke lidstaat van de Europese Unie (EU) worden aangevraagd; in Nederland wordt deze op basis van de Wet op het financieel toezicht (Wft) verstrekt door De Nederlandsche Bank (DNB); die houdt ook een register van betaalinstellingen bij.
Betaalinstellingen staan in Nederland onder toezicht van DNB, maar zij kunnen in alle lidstaten betaaldiensten aanbieden; zij hoeven dus niet per se een vergunning in Nederland aan te vragen om hier hun diensten te mogen aanbieden.
Voorbeelden van betaalinstellingen zijn GWK Travelex, CCV en Sepay.