'Kas money', ook: kasisensi of kortweg sensi genoemd.
Een informeel Surinaams spaarsysteem waarbij iedere maand een beperkte groep mensen (meestal tien tot vijftien, men hoeft elkaar niet te kennen) een bepaald bedrag inleggen. Maandelijks heeft, beuirtelings, een lid van de groep het recht om de inleg op te nemen voor een grotere uitgave.
De kas wordt beheerd door een 'kasvrouw' (een 'kasman' komt minder voor); zij bepaalt de volgorde van de uitbetaling van de maandbedragen en zorgt voor een strikte naleving van de betalingsverplichtingen. Zij ontvangt daarvoor een beloning, ongeveer 5 tot 10% van de maandinleg als administratiekosten.
Het gaat dus om een informele manier van sparen waarmee doorgaans grotere aankopen als wasmachines of bruiloften worden betaald. Deelnemers zijn overwegend vrouwen; zij hebben binnen de Surinaamse gemeenschap meestal de financiële touwtjes in handen.
Voorbeeld
'De spil van kasmoni is de kasvrouw of kasman, maar dat laatste komt traditioneel gezien minder voor. „De kasvrouw moet iemand zijn met onbesproken reputatie en een groot sociaal netwerk”, zegt sociologe Bijnaar. „De kasvrouw is vaak ook iemand bij wie je langsgaat voor levenslessen.” Ze moet discreet maar ook streng zijn: „Als ze merkt dat er mensen in haar kasmoni zitten die met het uitgekeerde geld gaan gokken, dan lig je er meteen uit.”'
Bron: NRC - 04-03-2019.
Elders in de wereld zijn soortgelijke systemen in gebruik: sam (onder Antillianen), susu (Ghanezen) en nouba (Marokkanen).
Zie ook: sparen, microfinanciering, ondergronds bankieren.
|
