Geldillusie is de neiging om naar de nominale waarde van geld te kijken en niet naar de reële waarde. Mensen denken daardoor dat ze rijker zijn dan ze in werkelijkheid zijn.
Zo kunnen mensen denken dat ze rijker zijn geworden na een loonsverhoging, terwijl zij er eigenlijk niet of minder op vooruit zijn gegaan omdat de prijzen ook zijn gestegen (en door deze loonsverhoging mogelijk opnieuw zullen stijgen als gevolg van een loon-prijsspiraal).
Het begrip wordt ook wel gebruikt bij prijzen in andere valuta. Zo kan iemand die goud heeft gekocht denken dat hij veel winst heeft gemaakt als hij naar de grafiek van de goudkoers in dollars kijkt, terwijl zijn aankoop indertijd ten laste van zijn geldrekening in euro's heeft plaatsgevonden. Als de dollarkoers in de tussentijd aanzienlijk is gedaald is zijn winst in werkelijkheid dus veel lager dan hij denkt, en mogelijk in de praktijk zelfs een verlies.
Voorbeeld
'Wie van 1967 tot eind 2023 zou hebben belegd in de S&P500, zou 5500% nominaal koersrendement (exclusief dividend) hebben gemaakt. Slechts 500% is de reële beloning voor het nemen van risico’s. De rest is inflatie, ofwel gebakken lucht. Het vermogen is nominaal 56 keer zo groot geworden, maar we kunnen er slechts zes keer meer voor kopen. Box 3 [rendement op vermogen, red.] heft dus voor een groot deel over inflatie, terwijl inflatie eigenlijk al een verborgen belasting is. En wie heeft er belang bij inflatie en draagt er zelfs aan bij? De overheid! Er zit dus een schunnige belangenverstrengeling van de overheid in vermogensbelastingen. De meeste mensen, zelfs de beleidsmakers zelf, zien dit niet: ze lijden aan de ‘money illusion’.'
Bron: Financial Investigator, column Harry Geels - 06-10-2026.
Engels: money illusion.
Zie ook: inflatie, vertrouwen, animal spirits, gedragseconomie, grondstofvloek. Vergelijk: weelde-effect, fata morgana-effect, onverdiend vermogen.
compleet
| Corné van Zeijl
Begrippen uit de columns van deze bekende beurscommentator ...
Klik hier voor meer |
|
