Beleid van de centrale bank om de geldhoeveelheid (hoeveelheid geld in omloop) te beïnvloeden om prijsstabiliteit en een gezonde economische ontwikkeling te bevorderen. Het uitgangspunt is dat te veel geld in de economie kan leiden tot inflatie, terwijl te weinig geld de economische groei kan afremmen.
Door de geldhoeveelheid beheerst te laten groeien, probeert een centrale bank de koopkracht van de munt te beschermen. Wanneer er structureel veel meer geld wordt gecreëerd dan de economie aan goederen en diensten produceert, kan het vertrouwen in de munt afnemen.
Een centrale bank kan de geldhoeveelheid beïnvloeden door de beleidsrente te wijzigen, staatsobligaties te kopen of verkopen (openmarktoperaties), reserveverplichtingen voor banken aan te passen en/of kredietverlening aan banken te verruimen of te beperken. In de praktijk sturen hedendaagse centrale banken de geldhoeveelheid meestal indirect via de rente en financiële markten.
Voorbeeld
- 'De ECB overweegt het aandeel contanten dat kredietverstrekkers als reserve op een niet-vergoede rekening moeten aanhouden te verdubbelen, zeiden zes bronnen tegen Reuters, wat de rentelast van de centrale bank zou verlagen en de neveneffecten van haar strijd tegen inflatie zou mitigeren. De potentiële verhoging, waarover beleidsmakers van de Europese Centrale Bank discussiëren, zou de minimumreserveverplichtingen verhogen naar 2% vanaf 1% van de klantendeposito’s van banken en enkele andere financieringsbronnen, aldus de bronnen. .... Een besluit over de mogelijke stap, die nog niet formeel is besproken door de Raad van Bestuur van de ECB, wordt tegen de herfst verwacht. De bronnen zeiden dat de discussie binnen de ECB nog in een vroeg stadium verkeert. Een woordvoerder van de ECB weigerde commentaar te geven.'
Bron: IEX - 30-06-2026.
- 'Het geldhoeveelheidsbeleid van voormalig Fed-voorzitter Ben Bernanke staat bekend als ongekend expansief. Tijdens de financiële crisis van 2008 bestreed hij deflatie en liquiditeitstekorten met massale kwantitatieve versoepeling (QE) en extreem lage rentetarieven, wat hem de bijnaam "Helikopter-Ben" opleverde.
Bron: Wikipedia - 2026.
Het geldhoeveelheidsbeleid vormt een onderdeel van het monetair beleid van de centrale bank.
In de jaren zeventig en tachtig van de 20ste eeuw kreeg geldhoeveelheidsbeleid veel aandacht onder invloed van het monetarisme, waarvan Milton Friedman de bekendste vertegenwoordiger was. Volgens Friedman ontstond inflatie vooral doordat de geldhoeveelheid sneller groeide dan de productie van goederen en diensten. Hij pleitte daarom voor een stabiele, voorspelbare groei van de geldhoeveelheid.
Tegenwoordig richten veel centrale banken, zoals de Europese Centrale Bank en de Federal Reserve, zich primair op een inflatiedoelstelling en gebruiken zij de beleidsrente als belangrijkste instrument. Daar zijn twee belangrijke redenen voor. Ten eerste blijkt de relatie tussen de geldhoeveelheid en inflatie in de praktijk minder stabiel dan monetaristen veronderstelden. Daarnaast is de geldhoeveelheid moeilijk nauwkeurig te sturen, omdat commerciële banken ook geld creëren via kredietverlening.
Engels: money supply policy.
Zie ook: geldschepping, geldpers, geldvernietiging, geldquote, monetaire aggregaten, monetaire financiering, monetair beleid, monetaire expansie, ruimgeldpolitiek, kwantitatieve verruiming, verruiming van de geldmarkt, verkrapping van de geldmarkt, M1, M2, M3, gratis geld, helikoptergeld, helicopter Ben.
compleet
| Corné van Zeijl Begrippen uit de columns van deze bekende beurscommentator ... Klik hier voor meer |
|