Afgekort: APC.
Een set afspraken tussen werkgevers- en werknemersorganisaties om de inflatie zo min mogelijk merkbaar te maken voor de werknemer of consument; hierdoor blijft de koopkracht voor werknemer/consument op peil. Dit betekent bijvoorbeeld dat als de prijzen gemiddeld met 1,5% gestegen zijn, de lonen automatisch 1,5% meestijgen.
Dergelijke afspraken kosten uiteraard geld, met name voor de werkgevers. In de collectieve arbeidsovereenkomsten (cao's) in de jaren 70 en 80 van de vorige eeuw kwamen dergelijke afspraken regelmatig voor.
In Nederland zijn afspraken rondom automatische prijscompensatie grotendeels overboord gezet na het Akkoord van Wassenaar.
Voorbeeld
- 'Vakbond FNV eist 5,5 procent meer loon. Dat is dan inclusief automatische prijscompensatie, oftewel compensatie voor de inflatie. Daarnaast wil de vakbond 80 euro extra per maand. Hier zet de grootste vakbond van Nederland op in komend jaar bij nieuwe cao-onderhandelingen. Traditiegetrouw komt de grootste vakbond van Nederland vandaag, de dag voor Prinsjesdag, met een nieuwe looneis.'
Bron: NOS - 14-09-2026.
- 'De plotseling hevige stijging van de inflatie vraagt om een antwoord van vakbonden en werkgevers. Zo’n koopkrachtverlies voor werkenden mag voor hen immers niet acceptabel zijn. In dat verband wordt door de FNV opnieuw gepleit voor de zogenaamde automatische prijscompensatie (kort APC). ...... Lange tijd was de automatische prijscompensatie een heilig huisje van de vakbeweging. Daarvoor werd massaal gestreden. In 1977 staakten maar liefst 36.000 bouwvakkers voor het behoud van de APC. Dat was van groot belang, want de inflatie (een parallel met nu?) schommelde rond de 10%.'
Bron: Wiardi Beckman Stichting, column Lodewijk de Waal - 24-04-2022.
- 'De NS’ers knokken ervoor, maar 90.000 werknemers krijgen al automatisch prijscompensatie - De NS’ers staken er nu voor, maar in 25 cao’s is al een vorm van automatische prijscompensatie vastgelegd. Veel werknemers in de haven en het personeel van de academische ziekenhuizen kunnen een ongekende loonsverhoging van meer dan 10 procent tegemoetzien.'
Bron: AD - 01-09-2022.
Engels: automatic indexation.
Zie ook: inflatie, koopkracht, looneis, prijscompensatie, indexatie. Vergelijk: koopkrachtreparatie, inflatiebonus.
compleet
| Corné van Zeijl
Begrippen uit de columns van deze bekende beurscommentator ...
Klik hier voor meer |
|
