Hoeveelheid goederen die men voor een bepaald bedrag (bijvoorbeeld een modaal inkomen) kan kopen. In een periode van inflatie (geldontwaarding) daalt de koopkracht omdat men voor hetzelfde bedrag minder goederen kan kopen dan voorheen.
In economische berichtgeving gaat het bij koopkracht doorgaans over wat een gemiddeld huishouden kan kopen met het beschikbaar inkomen (loon of uitkering), verrekend met de inflatie.
De belangrijkste factoren die invloed hebben op de koopkrachtontwikkeling zijn de inflatie, de ontwikkelingen van de de CAO-lonen en het overheidsbeleid inzake toeslagen en belastingen.
Er wordt een onderscheid gemaakt tussen statische en dynamische koopkracht (zie aldaar).
Voorbeeld
- ' Grootste stijging koopkracht in ruim twintig jaar - De koopkracht is vorig jaar met 3,6 procent toegenomen. Dat is de grootste stijging in ruim twintig jaar, aldus het Centraal Bureau voor de Statistiek. De groei in koopkracht kwam vooral door de (gemiddeld) grootste cao-loonstijging in ruim veertig jaar, namelijk liefst 6,8 procent. De hoge cao-stijging was een correctie op de hoge inflatie. Vorig jaar was de koopkrachtgroei (mede door die hoge inflatie) veel lager, namelijk zo’n 0,6 procent. Werknemers gingen er vorig jaar het meest op vooruit. Driekwart van de mensen in huishoudens met werknemers ging er in koopkracht op vooruit. Naast betere cao-afspraken hadden werknemers ook voordeel van de opnieuw gestegen arbeidskorting. Door veranderingen in het kindgebonden budget en de verhoging van de kinderbijslag gingen gezinnen er extra op vooruit. De koopkrachtstijging bij zelfstandigen was 3,1 procent lager dan bij werknemers, vooral door overheidsmaatregelen zoals de verlaging van de mkb-winstvrijstelling en de zelfstandigenaftrek. De koopkrachtstijging was met 0,2 procent het laagst bij mensen in een bijstandshuishouden.'
Bron: NRC - 11-09-2025.
- 'De koopkracht van de Nederlandse bevolking staat al sinds vorig jaar onder druk. Uit CBS-onderzoek naar de koopkrachtontwikkeling blijkt dat huishoudens er vorig jaar gemiddeld nauwelijks iets bij kregen. De koopkracht steeg in doorsnee met maar 0,3 procent, de kleinste stijging in jaren. Dit jaar wordt een gemiddeld koopkrachtverlies verwacht van 6,8 procent, becijferde het Centraal Planbureau eerder. Afgesproken en aangekondigde loonsverhogingen zijn lang niet genoeg om de verwachte inflatie van bijna 10 procent op te vangen. Twee jaar geleden mondden stijgende lonen en lage inflatie nog uit in een koopkrachtgroei van 2,5 procent.'
Bron: NOS - 13-09-2022.
Engels: purchasing power.
Zie ook: arbeid, loon, inkomen, besteedbaar inkomen, nominaal inkomen, kostwinner, hoofdkostwinner, huishouden, huishoudboekje, statische koopkracht, dynamische koopkracht, koopkrachtnorm, koopkrachtplaatje, koopkrachtwolk, koopkrachtrisico, koopkrachtreparatie, koopkrachtpariteit, bijstandsniveau, lage-inkomensgrens, Jan met de pet, Jan Modaal, Joe Sixpack, nominaal inkomen, inflatie, persoonlijke inflatiecalculcator, indexatie, spilindex, prijsstabiliteit, kosten van levensonderhoud, levensduurte, levensgebeurtenis, financiële levenscyclus, prijscompensatie, automatische prijscompensatie, koopkrachtreparatie, welvaartsvast, waardevast, nullijn, progressiekop, lastenverlichting, nominale rechten, deflatie, biflatie, Big Mac-index, MIMOSI. Vergelijk: inflatie.
|
