De neiging om succes toe te schrijven aan interne factoren, zoals eigen capaciteiten of talenten, terwijl het falen wordt toegeschreven aan externe factoren, zoals de omstandigheden of fouten van anderen.
Voorbeeld
'Allereerst kunnen we nooit rijk worden zonder voort te bouwen op generaties voor ons. Je doet een beroep op technologie, kennis en instituties die door anderen zijn bedacht. Ook onderschatten mensen de rol die geluk speelt: het gezin waarin we opgroeien, het land waarin we geboren zijn, de kansen die op ons pad komen. Zoals Bill Gates erkende: ‘I don’t deserve my fortune, nobody does.’ Toch vinden veel mensen het moeilijk om dit te erkennen. Psychologen noemen het de ‘self-serving bias’: de neiging om succes toe te schrijven aan jezelf, en tegenslagen aan externe factoren. Het geeft mensen een gevoel van controle en onafhankelijkheid. Winst? Dat komt door mijn talent en harde werk. Verlies? Dat ligt aan de marktomstandigheden. Het past naadloos binnen de dominante visie in onze samenleving: het idee van selfmade miljonairs die alles hebben opgeofferd voor hun fortuin.'
Bron: FD - 20-06-2025.
Zie ook: bias, selfmade man, selfmade woman, meritocratie, erfocratie.
|
