Afgekort: AOW.
Nederland: verplichte volksverzekering waaraan iedereen die legaal in Nederland woont of werkt deelneemt, dat wil zeggen premie betaald en rechten opbouwt voor een (basis)pensioen vanaf het bereiken van de AOW-leeftijd. Die leeftijd was sinds jaar en dag 65 jaar, maar in verband met de houdbaarheid van het pensioenstelsel wordt deze leeftijd sinds 2013 in stappen verhoogd. Op basis van hoeveel langer mensen gemiddeld leven, gaat de AOW-leeftijd steeds in stappen van drie maanden omhoog. De AOW-leeftijd is vanaf 2024 minstens 67 jaar. De huidige AOW-leeftijd (2025) is 67 jaar en drie maanden.
De hoogte van de uitkering hangt af van of iemand alleenstaand is of samenwoont, en hoe lang iemand in Nederland heeft gewoond. Wie een deel van zijn werkzame leven in het buitenland doorbracht, krijgt een lagere uitkering.
Het gaat hier om een staatspensioen op basis van een omslagstelsel. Mensen die in Nederland geld verdienen - de werkenden - betalen premies voor de AOW-uitkering aan gepensioneerden (AOW-premies). Die premie wordt van hun bruto salaris afgetrokken. In 1980 werd de hoogte van de AOW gekoppeld aan een percentage van het minimumloon.
Sinds 2001 zijn de AOW-premies niet meer toereikend om de volledige uitkeringen te dekken. Het verschil tussen de AOW-uitkeringen en de AOW-premies vult de overheid aan uit de algemene middelen.
Voorbeeld
'In 2024 is voor het eerst meer dan de helft van de uitkeringen van de Algemene Ouderdomswet (AOW) gefinancierd uit algemene middelen oftewel belastinggeld. Dit betekent dat premie-inkomsten de AOW-uitkeringen steeds minder dekken. Dit meldt het CBS op basis van nieuwe cijfers over 2024 van de overheidsfinanciën. ... De sneller stijgende AOW-uitgaven komen vooral door de vergrijzing, waardoor er steeds meer ouderen zijn. Daarnaast zijn de uitkeringen zelf verhoogd, omdat ze gekoppeld zijn aan het wettelijke minimumloon. De premie-inkomsten stijgen veel minder dan de uitgaven, doordat de overheid de premies niet aan de uitgaven heeft gekoppeld.'
Bron: CBS - 16-07-2025.
Men spreekt bij het AOW-pensioen ook wel over de eerste pijler (zie pensioenpijlers) van het Nederlandse pensioenstelsel.
In de huidige vorm werd de AOW in 1957 ingevoerd onder het kabinet Drees. Willen Drees (PvdA) was waarschijnlijk de meest populaire premier die Nederland ooit gehad heeft, getuige ook zijn bijnaam 'vadertje Drees'). Het staatspensioen werd (en wordt soms nog steeds) aangeduid als het 'trekken van Drees'.
Zie ook: sociale verzekeringen, volksverzekering, pensioen, pensioenafdracht, driepijlersysteem, eerste pijler, omslagstelsel, algemene middelen, fiscaliseren, verplichtstelling, AOW-leeftijd, oversterfte.
compleet
| Corné van Zeijl
Begrippen uit de columns van deze bekende beurscommentator ...
Klik hier voor meer |
|
