Vrij bankieren is een systeem waarbij het bankieren volledig aan de vrije markt wordt overgelaten. Banken kunnen dan zelf hun eigen munt/valuta/betaalmiddelen uitgeven.
Er bestaat in de meest strikte vorm van vrij bankieren ook geen centrale bank; banken worden niet onderworpen aan enig toezicht door een overheid of overheidsorgaan, en toetreding tot de bankenmarkt is geheel vrij. Bij het ontbreken van een centrale bank ook geen 'lender of last resort'. En er is ook geen vorm van een depositogarantiestelsel, dat rekeninghouders zou kunnen behoeden voor het faillissement van een bank.
Het systeem van vrij bankieren kent uitgesproken voor- en tegenstanders.
Voorbeeld
- 'Met de vorige maand aangenomen Genius Act keren de Verenigde Staten terug naar de wilde jaren van de negentiende eeuw, denkt Harvard-hoogleraar Kenneth Rogoff. ‘Trumps stablecoin-framework kent opvallende overeenkomsten met het tijdperk van vrij bankieren, toen de VS geen centrale bank hadden’, schrijft hij in een recente bijdrage aan Project Syndicate. Destijds gaven private banken hun eigen door dollars gedekte valuta’s uit, vaak met desastreuze gevolgen zoals fraude, instabiliteit en frequente bankruns. ‘Nu er naar verwachting duizenden stablecoins op de markt komen, is het onvermijdelijk dat er soortgelijke problemen ontstaan.’'
Bron: FD - 30-08-2025.
- 'Tot in de Grote Depressie van de jaren dertig gaven banken in Amerika zelf bankbiljetten uit. Die werden toen vervangen door dollarbiljetten waarvan banken verplicht een deel als reserve moesten aanhouden bij de Federal Reserve. Zo kreeg de centrale bank grip op het instabiele bankensysteem. Het was symbolisch voor het einde van een vorm van vrij bankieren die Amerika in de crisis van 1929 stortte. Nu, in de nasleep van de Grote Recessie die op de crisis van 2007 volgde, komt Facebook met een nieuwe munt [de Libra, red.]......Goed beschouwd combineert de Libra digitaal gemak met de structuur van een bank. Facebook vindt in 2019 dan ook niet de cryptomunt opnieuw uit, maar het vrije bankieren. Een private digitale munt, niet gekoppeld aan één munt, maar losjes verbonden aan een mandje schuldpapieren van verschillende overheden.'
Bron: NRC - 27-06-2019.
Engels: free banking.
Zie ook: geldschepping, bankbiljet, munt, valuta, betaalmiddel, vrije markt, vraag, aanbod, stablecoin, run op een bank, nachtwakersstaat.
|
