Afgekort: TPI.
Eerdere werknaam: Transmissie Protectie Mechanisme (TPM).
Een begin juli 2022 aangekondigd, nog niet geheel uitontwikkeld plan van de Europese Centrale Bank (ECB), waarmee de centrale bank wil voorkomen dat de oplopende rente in de eurozone de schuldenlast zal doen ontsporen en de eurozone uiteenvalt. Het plan wordt daarom ook wel aangeduid als het 'anti-fragmentatieplan'.
Het TPI stelt de ECB in staat staatsobligaties te kopen die zijn uitgegeven door eurolanden die te maken hebben met scherpe renteschommelingen die in haar ogen niet gerechtvaardigd zijn gezien hun economische fundamenten en die het monetair beleid in gevaar brengen. Indien nodig kan het programma worden uitgebreid tot bedrijfsobligaties. De omvang van mogelijke aankopen hangt af van de ernst van de situatie, maar is niet vooraf beperkt. TPI-interventies dienen echter tijdelijk zijn.
Omdat het programma vooral eurolanden met een zeer slechte schuldpositie zal gaan helpen wordt ook wel spottend gesproken van TPI: to protect Italy.
Noot: Inmiddels (september 2025) is Frankrijk en niet Italië het grootste zorgenkindje binnen de eurozone (de Franse staatsschuld stijgt al meer dan 40 jaar, bedraagt inmiddels 110% van het bruto binnenlands product, en de bereidheid om het overheidstekort op orde te brengen is gering).
Voorbeeld
'De obligatiemarkt roert zich. Het renteverschil tussen tienjarige Duitse en Franse staatsleningen heeft het hoogste niveau bereikt in vijftien jaar en de Franse kapitaalmarktrente schurkt tegen de Italiaanse aan. De ECB zal niet werkloos toekijken wanneer die stijging van de Franse rente veel verder doorzet. In 2022 heeft de ECB het 'Transmission Protection Instrument' (TPI) in het leven geroepen. Als renteverschillen tussen landen oplopen door 'ongerechtvaardigde, wanordelijke marktdynamiek', dan kan de ECB obligaties van een bepaald land kopen met als doel de prijs van die obligaties te steunen en de rente omlaag te krijgen. Zo'n land moet wel aan bepaalde voorwaarden voldoen. Deze TPI is nog nooit gebruikt. Mij lijkt de stijging van de Franse kapitaalmarktrente volstrekt gerechtvaardigd, maar de beoordeling door de ECB heeft uiteindelijk een hoog subjectief, om niet te zeggen politiek gehalte. De ECB zal terughoudend zijn met het inzetten van dit instrument om het regeringen niet al te gemakkelijk te maken, maar uiteindelijk vrees ik dat ze door de bocht gaan.'
Bron: Crystal Clear Economics, column Han de Jong - 16-09-2025.
Engels: Transmission Protection Instrument.
Zie ook: eurozone, eurocrisis. Vergelijk: Pandemic Emergency Purchase Programme, outright monetary transaction.
|
