Stilzwijgende collusie of impliciete kartelvorming - 'tacit collusion' in het Engels - is een situatie waarin bedrijven zonder expliciete afspraken toch hun gedrag op elkaar afstemmen, bijvoorbeeld door prijzen hoog te houden of concurrentie te beperken.
Er is dus geen formeel kartel of geheime overeenkomst, maar de bedrijven begrijpen elkaars gedrag en reageren erop op een manier die voor iedereen gunstig is. Bedrijven stemmen hun gedrag af door elkaars acties te observeren.
Impliciete kartelvorming is waarschijnlijker wanneer er weinig concurrenten zijn (oligopolie), bedrijven ongeveer even groot zijn, producten sterk op elkaar lijken, prijzen gemakkelijk zichtbaar zijn, bedrijven elkaar vaak tegenkomen in de markt, de vraag stabiel is en bedrijven elkaar kunnen 'straffen' door een prijzenoorlog te beginnen als één partij afwijkt.
Voorbeeld
'Hoogleraar Itay Goldstein van de Amerikaanse Wharton School onderzoekt met zijn collega’s het gedrag van AI-handelaren in simulaties. Dat kan onbeperkt, zei hij in Sintra. Vroeger had je om situaties na te bootsen nog een groep studenten nodig in een aparte ruimte en met beperkte tijd. Nu kan je ontelbare AI-agenten dag in dag uit laten spelen, en volgen wat de uitkomsten zijn. Die resultaten zijn verbluffend: door het zelflerend vermogen van de AI-handelaren blijkt in Goldsteins experimenten dat zij na verloop van tijd gezamenlijk gedrag vertonen dat kan worden gekenschetst als tacit collusion (impliciete samenspanning, of samenzwering). Ook al is de intentie daarvoor er niet – mocht überhaupt zoiets als intentie aan AI kunnen worden toegeschreven. Het resultaat: een vreemd soort kartelvorming tussen de AI-handelaren dat vooral optreedt als het beursklimaat relatief rustig is, én als het onstuimig is. Dat leidt in beide gevallen tot bovenmatige winsten.'
Bron: NRC - 11-06-2026.
Engels: tacit collusion.
Zie ook: kartel, collusie, stilzwijgend kartel, concurrentie, marktmacht, marktverstoring, oligopolie, antitrust, mededingingsautoriteit.
compleet
| Corné van Zeijl
Begrippen uit de columns van deze bekende beurscommentator ...
Klik hier voor meer |
|
