Het (meestal tijdelijk) verlagen van pensioenuitkeringen (de bestaande pensioenrechten) of van de toekomstige opbouw van het pensioen. Een maatregel die meestal als extreem middel wordt gezien.
Het afstempelen kan noodzakelijk zijn als de dekkingsgraad van een pensioenfonds (aanzienlijk) onder het minimaal verplichte niveau van (in Nederland) 105% is gedaald. De toezichthouder (De Nederlandsche Bank) eist dan maatregelen om de dekkingsgraad binnen drie jaar te herstellen; indien niet aangetoond kan worden dat de door het pensioenfonds te nemen maatregelen voldoende zijn kan afstempeling afgedwongen worden.
