Bancor was de naam van een voorgestelde supranationale reservevaluta (reservemunt), bedacht door de Britse econoom John Maynard Keynes in 1941-1944 als onderdeel van zijn blauwdruk voor een nieuw internationaal monetair stelsel (geldstelsel) na de Tweede Wereldoorlog. Keynes stelde de Bancor voor tijdens de Bretton Woods-conferentie van juli 1944, waar de architectuur van het naoorlogse internationale financiële stelsel werd bepaald.
De term Bancor is een samentrekking van het Franse 'banque' (bank) en 'or' (goud).
De kern van Keynes' voorstel was als volgt: de Bancor zou geen fysieke munt zijn maar een internationale rekeneenheid, beheerd door een supranationale International Clearing Union (ICU). Landen zouden hun onderlinge handel en betalingsbalansen afwikkelen in Bancors. Cruciaal en vernieuwend was dat Keynes de aanpassingslast symmetrisch wilde verdelen: niet alleen landen met een tekort op de betalingsbalans zouden worden gedwongen te corrigeren, zoals onder het klassieke goudstandaard-stelsel, maar ook landen met een structureel overschot zouden worden belast en gestimuleerd hun overschot te verminderen. Dit was een directe aanval op de dominante positie van crediteurnaties (overschotlanden) zoals de Verenigde Staten.
Het voorstel werd echter verworpen, vooral door de Amerikaanse onderhandelaar Harry Dexter White, die het plan te beperkend vond voor de Amerikaanse dominantie. In plaats van de Bancor werd de Amerikaanse dollar de spil van het Bretton Woods-stelsel, gekoppeld aan goud tegen een vaste koers (spilkoers) van $35 per troy ounce.
Bancor is geen dood historisch begrip. Het duikt regelmatig op in actuele debatten over hervorming van het internationale monetaire stelsel, met name in discussies over de dominantie van de dollar als reservevaluta, de rol van de Speciale Trekkingsrechten (SDR) van het Internationaal Monetair Fonds (IMF), en meer recentelijk in debatten over een mogelijke BRICS-munt als alternatief voor de dollar. Economen als Joseph Stiglitz hebben de Bancor-gedachte nieuw leven ingeblazen als blauwdruk voor een eerlijker internationaal monetair stelsel.
Voorbeeld
'De ‘Bancor’ werd in 1944 door Keynes op de Bretton Woods conferentie voorgesteld als een rekeneenheid voor afwikkeling van internationale betalingen. Nationale munten zijn met vaste (maar veranderbare) wisselkoersen aan de ‘Bancor’ vastgeklonken. Dus een nieuw ‘Bretton Woods’, maar dan niet met de dollar maar met de euro als sleutelvaluta. De mogelijkheid om hun munten ten opzichte van de sleutelvaluta af te waarderen kan soelaas bieden voor mediterrane economieën waar de Duitse en de Nederlandse exportmachines meedogenloos overheen walsten, met als consequentie een sluipende de-industrialisering, hogere werkloosheid (en ja: hogere overheidstekorten) in het Zuiden. In zijn model zou ook passen dat noordelijke landen gewoon de Euro houden, terwijl zuidelijke nationale munten (of een mediterrane euro) daaraan gekoppeld zijn.'
Bron: ESB - 26-06-2020.
Zie ook: Keynes, John Maynard, Bretton Woods, financiële stelsel, geldstelsel, rekeneenheid, sleutelvaluta, reservevaluta, vaste wisselkoers.
compleet
| Corné van Zeijl
Begrippen uit de columns van deze bekende beurscommentator ...
Klik hier voor meer |
|
