Het mandaat van centrale banken is de wettelijke opdracht c.q. bevoegdheid die zij hebben gekregen.
Doorgaans is dat de economie te stabiliseren, primair door middel van prijsstabiliteit (inflatiebeheersing) en vaak ook ondersteuning van economische groei. De politiek stelt het mandaat van de centrale bank vast en benoemt de bestuurders.
Zo heeft de Europese Centrale Bank (ECB) een enkelvoudig mandaat: de primaire doelstelling is prijsstabiliteit; ondersteuning van het algemene economische beleid in de EU is secundair.
De Federal Reserve - het Amerikaans stelsel van centrale banken - heeft daarentegen een dubbel of duaal mandaat: naast prijsstabiliteit is het bevorderen van maximale werkgelegenheid een gelijkwaardig doel.
Voorbeeld
- 'Zo stevenen de VS af op het zesde jaar waarin de consumentenprijzen harder stijgen dan de Fed-doelstelling. Sinds begin 2021 ligt de inflatie boven de 2%. De vraag ligt dus opnieuw op tafel: wat weegt zwaarder binnen het duale mandaat van de Fed? De (eventueel verder verzwakkende) arbeidsmarkt of een aanhoudend hogere inflatie met mogelijke tweederonde-effecten?'
Bron: FD - 09-04-2026.
- 'In de woorden van Waller [Fed-bestuurder Christopher Waller, red.] hoort BNR's huiseconoom ook de worsteling van de Fed met zijn duale mandaat. De Amerikaanse centrale bank heeft in tegenstelling tot de Europese Centrale Bank twee doelstellingen in plaats van één: zorgen voor prijsstabiliteit én voor maximale werkgelegenheid. 'Het probleem is nu dat de inflatie boven de doelstelling ligt, dus dat pleit tegen een renteverlaging, maar de arbeidsmarkt heeft zich in 2025 heel zwak ontwikkeld. En dat pleit juist voor een renteverlaging.'
Bron: BNR - 23-02-2026.
- 'In de VS ligt de inflatie momenteel nog boven de doelstelling, maar zwakt de arbeidsmarkt af. Dit brengt een dilemma mee voor de Fed, die een mandaat heeft om zowel de inflatie te beheersen als de werkgelegenheid op peil te houden. Een lagere rente zou helpen om de arbeidsmarkt wat te ondersteunen. Maar bij een te snelle verlaging kan de inflatie langdurig hoog blijven. Hier een balans in vinden is de hoofdtaak van een moderne centrale bank.'
Bron: DNB - 15-01-2026.
Zie ook: centrale bank, onafhankelijkheid (centrale banken), financiële stabiliteit, Misery-Index.
compleet
| Corné van Zeijl
Begrippen uit de columns van deze bekende beurscommentator ...
Klik hier voor meer |
|
