Een (tijdelijk of permanent) tekort aan aardolie.
Het begrip nauw gerelateerd aan de term olieschok.
Bekend is bijvoorbeeld de oliecrisis van 1973, ook wel de eerste oliecrisis genoemd. Directe aanleiding was de vierde Arabisch-Israëlische oorlog, ook wel de Yom Kippuroorlog genoemd. De Arabische olieproducerende landen verhoogden de olieprijs drastisch en verminderden de olieproductie, hetgeen wereldwijd grote gevolgen had. Ook kondigden zij een algehele olieboycot af tegen landen die Israël openlijk hadden gesteund tijdens de Yom Kippuroorlog, waaronder Nederland en de Verenigde Staten. Hierdoor werd olie schaars in Nederland en het toenmalig kabinet Den Uyl besloot tot de invoering van autoloze zondagen om brandstof te besparen.
Voorbeeld
- 'Iran-oorlog veroorzaakt grootste olie-crisis ooit, ziet IEA - De oorlog van de Verenigde Staten en Israël met Iran zorgt voor de grootste verstoring van het aanbod van olie in de geschiedenis van de wereldwijde oliemarkt. Dat zegt het Internationaal Energieagentschap (IEA) donderdag in het maandelijkse olierapport. .... De ongekende onrust op de oliemarkt heeft volgens het IEA gevolgen voor 7,5 procent van het wereldwijde aanbod en een nog groter deel van de olie-export. De olieprijzen zijn hard gestegen doordat Iran de Straat van Hormuz, waar normaal gesproken een vijfde van de wereldwijde olie doorheen stroomt, vrijwel heeft afgesloten als vergelding voor de Amerikaans-Israëlische luchtaanvallen op het land. Het olietransport door de belangrijke zeestraat is inmiddels met meer dan 90 procent gedaald, schat het IEA. De oorlog zal de wereldwijde olieproductie deze maand met 8 miljoen vaten per dag verminderen, verwacht het IEA. De daaruit voortvloeiende prijsstijging, geannuleerde vluchten en economische onzekerheid hebben volgens het agentschap ook een negatieve invloed op de vraag naar olie.'
Bron: BNR - 12-03-2026.
- 'De laatste keer, toen Arabische oliestaten in 1973 een boycot afkondigden voor gas- en olieleveranties aan de VS en Europese landen vanwege hun steun aan Israël in de Jom Kipoer-oorlog, had dat grote economische gevolgen. In Nederland kondigde het kabinet-Den Uyl vanwege grote brandstoftekorten autoloze zondagen af. Ook nadat de olie weer geleverd werd tegen veel hogere prijzen dan voor die oorlog, werkten economische schokken lang door met stijgende prijzen en oplopende werkloosheid. ... Daar kwam een volgende oliecrisis overheen na de omwenteling in Iran in 1979, waarbij de moellahs aan de macht kwamen. Amerikanen stonden in rijen voor benzinepompen nadat de olieprijzen weer fors waren gestegen. De werkloosheid liep in zowel de VS als Europa sterk op in deze periode van stagflatie, waarin de economie niet of nauwelijks groeide en de inflatie tot in de dubbele cijfers steeg. Centrale banken konden de inflatie alleen met een draconische rente onder controle krijgen. De jaren tachtig waren zowel in de VS als in Europa een periode van grote economische malaise.'
Bron: NRC, Daan van Lent - 07-06-2026.
Engels: oil crisis.
Zie ook: wereldeconomie, economische sancties, boycot, olieprijs, olieschok, schaarste, chokepoint, olienationalisme, grondstoffennationalisme, olieproducerende landen, peak oil, strategische olievoorraad, Club van Rome, Internationaal Energie-Agentschap, Organisation of the Petroleum Exporting Countries, OPEC, OPEC+, swingproducer.
compleet
| Corné van Zeijl
Begrippen uit de columns van deze bekende beurscommentator ...
Klik hier voor meer |
|
