olieschok |
Plotselinge, grote beweging(en) van de prijs van ruwe olie; een olieprijsschok of olieprijsverstoring. Meestal gaat het dan om spectaculaire stijgingen van de olieprijs; bij een plotselinge, scherpe olieprijsdaling wordt ook wel gesproken over een omgekeerde olieschok.
Sinds de oliecrisis van 1973 is er veel aandacht voor het verband tussen de olieprijs en de macro-economische ontwikkelingen, met name de inflatie, reële economische groei en werkloosheid.
Na de oliecrisis van 1973 kwamen olieschokken diverse malen voor, meestal vooral als gevolg van politieke of militaire conflicten. Bijvoorbeeld:
- Door de Iraanse Islamitische revolutie in 1978 viel de olieproductie in Iran nagenoeg stil.
- Door de inval van Irak in Koeweit in augustus 1990, zorgde het wegvallen van de Koeweitse en Irakese olieproductie voor een piek in olieprijzen.
- Door aanvallen met drones op de Saudische olie-industrie in september 2019, waarbij grote branden ontstonden. In reactie daarop moest het Saudische staatsoliebedrijf Aramco zijn olieproductie bijna halveren en steeg de olieprijs zeer fors.
- Net na de Russische invasie in Oekraïne (24 februari 2022) klom de olieprijs tot boven de 120 dollar (103,2 euro) per vat. Toen zijn, onder meer door de VS, strategische reserves aangesproken.
Soms of in mindere mate onstonden olieschokken door een embargo of productiebeperking van olieproducerende landen of - aan de vraagzijde - de opbouw van strategische olievoorraden, of zeer sterke groei van de olieconsumptie als gevolg van uitbundige economische groei (China, India).
Door de regelmatige onrust in het Midden-Oosten bestaat er van tijd tot tijd vrees voor een olieschok en de economische gevolgen daarvan.
Voorbeeld
- 'Een vat Brent-olie tikte even bijna de prijs van $120 aan en de toonzetting van experts is inmiddels een heel stuk grimmiger. Waar het een paar dagen terug nog leek mee te vallen met impact van de oorlog in Iran, groeit nu de vrees voor een driedubbele schok: een olieschok, een grondstoffentekort én een verstoorde toeleveringsketen tegelijkertijd.'
Bron: FD - 10-03-2026.
- 'De prijs van ruwe olie zat dinsdag in de lift, volgens marktkenners door zorgen over Iran. Het land testte maandag, op de laatste dag van een meerdaagse militaire oefening, drie raketten. Ook dreigde Teheran met het afsluiten van de Straat van Hormuz. Deze nauwe zeestraat ligt tussen Iran en het Arabische schiereiland en wordt door de Golfstaten veel gebruikt voor het verschepen van olie naar afnemers wereldwijd. Iran heeft gedreigd de zee-engte af te sluiten als reactie op sancties tegen het land. Een vat ruwe olie kost dan op zijn minst 200 dollar, voorspelde Teheran onheilspellend.'
Bron: ANP - 03-01-2012.
Engels: oil shock.
Zie ook: oliecrisis, olieprijs, oliereserves, boycot, economische sancties, chokepoint, crisis, schok, discontinue koersbeweging, strategische olievoorraad, olienationalisme, grondstoffennationalisme, krimp van de economie, inflatie, peak oil, crude, Black April, olieproducerende landen, Internationaal Energie Forum, Internationaal Energie-Agentschap, Organisation of the Petroleum Exporting Countries, OPEC, OPEC+.
compleet
| |
|
