Uitspraak die aangeeft dat bij collectieve regelingen vroeger of later sprake zal zijn van het streven van individuen tot maximalisering van eigen opbrengsten uit publieke goederen of diensten, waardoor de gezamenlijke welvaart wordt geschaad. Met andere woorden: de rest van het collectief draait op voor de extra inkomsten van de 'overtreders'.
In het Nederlands soms vertaald met 'tragedie van de meent': boeren mochten hun vee laten grazen op de gemeenschappelijke weide, maar sommigen lieten veel meer vee los op die meent waardoor de begrazing toenam ten koste van de opbrengsten van goedwillende deelnemers.
Voorbeeld
'In het bredere betoog van Milei [Argentijnse president Javier Milei, red.] over ‘het recht van een bedrijf om een rivier te vervuilen’ stelde hij dat vervuiling ontstaat omdat er geen duidelijk afgedwongen eigendomsrechten bestaan. Als niemand eigenaar is van een rivier, heeft niemand een directe economische prikkel om die te beschermen. Als het schaars wordt en eigendomsrechten ontstaan ...., zouden eigenaren vervuiling tegengaan omdat dat hun bezit in waarde aantast. Daardoor zou de markt volgens hem vervuiling beter kunnen beperken dan de overheid. Ofwel, zijn bredere punt was niet dat vervuiling goed is, maar dat duidelijke eigendomsrechten milieuschade kunnen terugdringen. Via eigendomsrechten wil Milei het probleem van de ‘commons’ oplossen. Het grote probleem van de commons is dat ze van iedereen en daarom van niemand zijn en dus schade aan die commons vaak onbestraft kan blijven.'
Bron: FinancialInvestigator, column Harry Geels - 15-09-2026.
Zie ook: afwentelen, calculerende burger, homo economicus, cherry picking, piggyback. Vergelijk: collectieve goederen en diensten, solidariteit, solidariteitsprincipe.
compleet
| Corné van Zeijl
Begrippen uit de columns van deze bekende beurscommentator ...
Klik hier voor meer |
|
