wereldmunt |
Ook: wereldvaluta.
Een munt (valuta) waarmee een groot deel van de internationale transacties wordt verrekend en die ook fungeert als een belangrijke of 's werelds belangrijkste reservemunt.
Historisch gezien is de macht van een munt vooral gekoppeld geweest aan de geopolitieke macht van een land; in de Nederlandse Gouden Eeuw was de gulden de standaard, in de negentiende eeuw het Britse pond en sinds de Tweede Wereldoorlog is de Amerikaanse dollar de veruit belangrijkste wereldmunt.
De internationale rol van een munt rust behalve op geopolitieke macht (hard power, maar ook soft power) en veiligheid, ook op sterke instituties en een rechtsstaat (zoals stabiele regels en een overheid die contracten en eigendomsrechten respecteert), en tevens op de economische schaal, een grote mate van liquiditeit en goed functionerende financiële markten. Zonder een of meer van die factoren verliest zelfs de sterkste munt vroeg of laat aan aantrekkingskracht.
Het Britse pond verloor zijn centrale rol als wereldmunt toen ook de Britse geopolitieke dominantie verdween: aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog was de sterling nog goed voor bijna 90 procent van alle wereldwijd in vreemde valuta uitgegeven schuld.
Daarna werd de Amerikaanse dollar de leidende wereldmunt. In dat verband wordt er gesproken over de 'Almighty dollar'. De positie van de dollar als wereldmunt staat echter onder druk door de opmars van euro en de kredietcrisis, maar ook door de sterke opkomst van nieuwe economieën, zoals de Chinese (met de yuan als munt). En ook het onvoorspelbare beleid van president Trump in zijn tweede termijn (2025-2029) maakt dat veel landen minder afhankelijk willen zijn van de dollar.
Voorbeeld
- 'Door toenemende geopolitieke spanningen denken banken, bedrijven en overheden opnieuw na over het gebruik van buitenlandse valuta. Met name de Amerikaanse dollar, de meest gebruikte internationale munt, staat vaker ter discussie door beleidsonzekerheid, sancties en volatiliteit op financiële marken. ... Grote verschuivingen in valutagebruik zijn zeldzaam en volgden in het verleden na ingrijpende geopolitieke en economische veranderingen, zoals oorlogen of financiële crises. Waar ooit de gulden een dominante rol speelde, was tot aan de Eerste Wereldoorlog de Britse pond de dominante valuta. Sinds de Tweede Wereldoorlog is de Amerikaanse dollar onbetwist de dominante munt, met sinds de invoering in 1999 de euro als solide nummer twee.'
Bron: DNB - 18-02-2026.
- 'De dollar, decennialang de ultieme veilige haven, beleefde in 2025 een van zijn slechtste jaren sinds de jaren zeventig en staat ook dit jaar opnieuw onder druk, na president Trumps dreigementen rond Groenland en nieuwe handelstarieven. Daarmee verdwijnt een oude zekerheid: dat Amerika – en dus de dollar – altijd het stabiele middelpunt van het wereldwijde financiële systeem vormt. De euro zal de dollar niet vervangen. Maar diens rol is niet langer vanzelfsprekend. .... De internationale aantrekkingskracht van de dollar was altijd gebaseerd op de combinatie van Amerika’s omvangrijke en open kapitaalmarkt en de voorspelbaarheid van het Amerikaanse systeem: een onafhankelijke centrale bank, stabiele regels en een overheid die contracten en eigendomsrechten respecteert. Maar juist die zekerheden staan onder druk.'
Bron: NRC - 14-02-2026.
- 'Goldman Sachs: “Positie dollar als wereldmunt onder druk” - De positie van de Amerikaanse dollar als ’s werelds belangrijkste munteenheid staat onder druk. ...... De koers van de dollar is de laatste tijd aan het verzwakken, mede door het stimuleringsbeleid van de Federal Reserve. Goldman Sachs zegt dat de sterk stijgende Amerikaanse staatsschuld de kans vergroot dat de Fed de inflatie sterker zal laten oplopen, met dus een lagere waarde van de dollar. Daar komen nog zorgen over het oplaaiende aantal nieuwe coronabesmettingen en de politieke onzekerheid in de Verenigde Staten bovenop.'
Bron: HLN.be - 28-07-2020.
Engels: world currency, global currency.
Zie ook: exorbitant privilege, collateral advantage, sleutelvaluta, ankervaluta, reservemunt, liquiditeit van een markt, veilige haven (beleggingsalternatief), geo-economische macht, hard power, soft power, rechtsstaat, financiële markten, Plaza Akkoord, koning dollar, Almighty dollar, dollarisatie, euroisering, valutamandje, Speciale Trekkingsrechten, seigniorage, eenheidsmunt, dollar, yen, Britse pond, renminbi, Kindleberger Trap, dollardiversificatie, Sell America.
compleet
| |
|
