In de politiek is harde macht het gebruik van militaire en economische middelen om het gedrag of de belangen van andere politieke instanties te beïnvloeden. Deze vorm van politieke macht is vaak agressief (dwang) en is het meest effectief wanneer deze door een politieke instantie wordt opgelegd aan een andere instantie met minder militaire en/of economische macht.
Het gebruikt van 'hard power' gaat ervan uit dat het gebruik van macht gerechtvaardigd is, waarbij gebruik gemaakt wordt van dwangmiddelen zoals economische en/of militaire interventies, agressie, sancties, dreigementen, nationalisatie of confiscatie.
Het gebruik van harde macht duidt vaak op een machtsongelijkheid, aangezien het vooral door machtige entiteiten (landen of bedrijven met veel marktmacht) tegen zwakkere entiteiten wordt gebruikt, en vaak alleen nadat ze er niet in geslaagd zijn om hun zin te krijgen met 'soft power', zachte macht. Zachte macht is immers veel minder kostbaar en daarom de voorkeursroute. Niettemin, wanneer zachte macht faalt, wenden machtige landen vaak hun toevlucht tot harde macht om hun zin te krijgen.
Voorbeeld
'Wat we nu zien, in het Amerika onder Trump, is een Amerika zonder soft power. President Theodore Roosevelt vatte diplomatie samen als ‘speak softly and carry a big stick’. Oftewel: wees kalm en diplomatiek in onderhandelingen, houd gesprekspartners een wortel voor (verleid mensen om - en beloon ze zodra ze - jouw kant op bewegen), maar zorg tegelijkertijd voor een geloofwaardige militaire stok om mee te slaan. Harde woorden zijn alleen iets waard als ze harde consequenties hebben. Onder Trump wordt er niet langer zacht gesproken, en is de infrastructuur van wortel-distributie grotendeels ontmanteld. .... De breuk die we zien onder Trump is dat we alleen nog maar hard power zien, zonder soft power als dekmantel (en als hooguit zijdelings gebruikt gereedschap). Buitenlandse betrekkingen worden gereduceerd tot een pure transactie: de NAVO-lidstaten moeten lappen, of we stappen uit de NAVO. We willen exclusieve toegang tot Groenland, of jullie dat nou leuk vinden of niet. Amerika doet nu overduidelijk alleen nog maar dingen die Amerika goed uitkomen. ... Onder Trump heeft de moralistische Europese keizer ineens geen kleren aan. Wat rest is een free rider die profiteert van Amerikaanse macht, maar zich er ook niet tegen kan verdedigen. En waar Trump zich nu volledig richt op hard power (en daarmee onterecht ook de immense voordelen van soft power klakkeloos terzijde schuift), heeft Europa - los van haar economische positie - die hard power niet. We hebben normen, instituties en diplomatie. Economische sancties als het écht welletje is geweest. Voor al het andere hebben we onszelf volstrekt afhankelijk gemaakt van de Verenigde Staten. Een Verenigde Staten die soft power opzij schuift, laat een Europa achter die geen leverage meer heeft op diezelfde Verenigde Staten. Europa staat nu voor een keuze die het liever niet onder ogen ziet: ofwel massaal reinvesteren in hard power - met alle economische en politieke kosten van dien, en het risico dat het decennia duurt voordat we geloofwaardig zijn - parrallel aan het accepteren dat we ondanks al die inspanningen een ondergeschikte positie gaan innemen in een wereld waar macht, niet moraal, de dienst uitmaakt.'
Bron: dieuwsnieuws.nl, column onderzoeksjournalist Dieuwertje Kuijpers - 11-01-2026.
Zie ook: marktmacht, economische oorlogsvoering, handelsoorlog, heffingsangst, nationaliseren, confiscatie, economische sancties, afperseconomie, knechtjeskapitalisme, unilateralisme, collusie, crony capitalism, deal, dealmaker, nulsomspel, zero sum game, wederkerige invoertarieven, heffingsdreun, America First, Maganomics, Liberation Day, Mar-a-Lago-akkoord, Monroe-doctrine, Donroe-doctrine, Kindleberger Trap, Chindependence. Tegenovergesteld: soft power.
|
