Ook: vriendjeskapitalisme.
Het Engelse woord 'crony' betekent 'makker', 'kameraad', 'handlanger', 'goede vriend'. Bij crony capitalism gaat het om vriendjeskapitalisme. Een economie waarin het succes van ondernemingen zeer sterk afhankelijk is van hechte relaties (warme banden) tussen ondernemers en overheidsfunctionarissen en machthebbers, en niet van zaken als eerlijke marktwerking, innovatie of kwaliteit. Corruptie en vriendjespolitiek liggen dan op de loer.
Met name in opkomende markten moet hiermee rekening worden gehouden, maar uiteraard kan dit ook dichter bij huis gebeuren.....
Voorbeeld
- 'Elon Musk wil zijn bedrijven SpaceX en Tesla samensmelten tot een superconglomeraat tjokvol cruciale technologieën. Het zou hem onrustbarend veel invloed geven, zeker in een wereld waarin economische macht steeds meer als politiek wapen wordt ingezet en waarin Musk excelleert in het oppoken van de polarisatie. .... Ook Europa kan het moeilijk hebben met een deal die een onberekenbaar iemand als Musk buitensporig veel macht geeft over technologieën waarvan ook het oude continent afhankelijk is. Dat Musk een metgezel is van de Amerikaanse president Donald Trump, die niet terugdeinst voor brute machtspolitiek en vriendjeskapitalisme en soms ongemakkelijk dicht aanschurkt tegen autoritaire leiders als de Russische president Vladimir Poetin, maakt het des te problematischer.'
Bron: De Tijd (tijd.be) - 21-10-2026.
- 'De Zweeds-Duitse econoom Carl Benedikt Frey, verbonden aan de universiteit van Oxford, waarschuwde in zijn in 2025 verschenen boek How Progress Ends voor de gevaren van ‘politiek kapitalisme’, dat niet zelden ontaardt in ‘crony capitalism’ waarin overheid en een kleine club bedrijven elkaar de bal toespelen. ... ‘Ik denk dat we op dit moment in de VS zien dat de rechtsstaat ter discussie staat, omdat de regering en de president de rechtsstaat zelf niet respecteren. Bedrijven gokken daarom in toenemende mate op een verschuiving weg van die rechtsstaat. En dan moet je aan de juiste kant van de macht staan.’... Nobelprijswinnaar Joseph Stiglitz plaatst Trumps Amerika in een analyse op Project Syndicate in een rijtje totalitaire staten. ... Het gevaar in deze ‘nieuwe oligarchische concurrentiestrijd’, aldus Stiglitz: ‘De winnaars zijn niet degenen die de beste producten maken of het meest innovatief zijn. Het zijn juist degenen die het minst principieel zijn en het best weten hoe ze de mad king moeten vleien (…) Met Trump aan het roer is Amerika gedoemd zich te voegen bij alle andere landen die gebukt gaan onder vriendjeskapitalisme.’'
Bron: FD - 04-08-2026.
- 'Is ons kapitalisme nog wel veilig bij de VVD? - Wie hoort in dit rijtje niet thuis? Rusland. Indonesië. China. VVD. Inderdaad de VVD. Want dat is geen land, maar een politieke partij die verzeild is geraakt in een gevalletje van crony capitalism. In het vrienden (cronies)- en familiekapitalisme doen zakelijke regels en normen er niet zoveel toe. Het gaat om leven en laten leven, smeren en fêteren, waar alle partijen beter van worden of belang bij hebben.'
Bron: NRC, column Menno Tamminga - 09-05-2017.
- '‘Trump stuurt economie aan als een Afrikaans leider’ - .....De Amerikaanse economie bijvoorbeeld kan binnenkort echt op stoom komen, maar er is wel een groot risico, namelijk dat 'bepaalde mensen domme dingen gaan doen'. Met 'bepaalde' heeft Wescott vooral de nieuwe Amerikaanse president voor ogen. Die kan de boel vreselijk in de soep laten draaien. Onder andere door als een ‘Afrikaans leider’ de economie aan te sturen. Een overheid hoort wetten te maken voor iedereen, maar als een regering zich op individueel niveau met allerlei investeringsbeslissingen bemoeit, dan is dat gewoon slecht voor het investeringsklimaat. De allocatie van middelen wordt suboptimaal door dit 'crony capitalism' en dat heeft op termijn gevolgen voor de groei.'
Bron: FD.nl, column Marcel de Boer - 24-01-2017.
Zie ook: corruptie, belangenverstrengeling, oneerlijk speelveld, oligarchie, cliëntelisme, corruptie, ontwikkelingsland, opkomende markten, informele economie, Trumponomics, Mar-a-Lago-akkoord, afperseconomie, Corruption Perceptions Index, Global Corruption Barometer, Index of Economic Freedom, Doing Business Report, siloviki, oligarch, nepobaby, oligarchie, kartel, kleptokraat, kleptocratie, plutogoog, old boys network, establishment, ouwe jongens krentenbrood, witteboordencriminaliteit. Vergelijk: transparantie, gelijk speelveld, knechtjeskapitalisme, schurkenkapitalisme.
compleet
| Corné van Zeijl
Begrippen uit de columns van deze bekende beurscommentator ...
Klik hier voor meer |
Economie-typering
Metaforen om specifieke verschijnselen en knelpunten in de economie te typeren ...
Klik hier voor meer |
|
