rentesneeuwbal |
Staatsschuld: met de term 'rentesneeuwbal' wordt bedoeld dat een verhoging van de gemiddelde rente op de staatsschuld tot een ‘sneeuwbaleffect’ kan leiden, wat wil zeggen dat ze een snelle en zichzelf in standhoudende stijging van de schuldgraad veroorzaakt. Een rentestijging dus kan onder bepaalde omstandigheden een ontsporing van de schuldgraad veroorzaken.
Die ‘sneeuwbaldynamiek’ berust op twee elementen:
- Een gemiddelde rente (r) op de uitstaande schuld die hoger is dan de nominale groei van het bruto binnenlands product (bbp). In dat geval stijgt de teller van de schuldgraad (de totale schuld) door de stijging van de rentelasten namelijk sneller dan de noemer (het nominale bbp). De schuldratio loopt dan spontaan op als gevolg van een zelfvoedend proces. Hoe hoger de schuldgraad, hoe meer dit verschil de schuldgraad kan opdrijven.
- Een primair begrotingsoverschot dat onvoldoende is om het opwaartse effect van het positieve ‘rente-groeiverschil’ te compenseren.
Voorbeeld
'Overheidsschulden zijn historisch hoog in de grote geavanceerde economieën en beleggers zijn daar niet blind voor. De eerste grafiek toont namelijk dat de kostprijs om nieuwe schulden uit te geven (of de nominale rente op overheidsobligaties) voor heel wat overheden verder steeg en in 2025 hoger lag dan de verwachte nominale economische groei in die landen, volgens IMF-voorspellingen. Dat is een trendbreuk met het verleden, want het afgelopen decennium konden veel overheden erop rekenen dat de verwachte groei van hun economie hoger was dan de rente op overheidsobligaties: nieuwe schulden betaalden zichzelf terug. Vandaag is dat niet langer het geval. Als de overheid geen voldoende groot primair overschot op de begroting boekt om het verschil tussen rente en groei op te vangen, stijgt de schuld vanzelf verder. Dat is wat we een rentesneeuwbal noemen.'
Bron: Nationale Bank van België (NBB) - 23-03-2026.
Zie ook: staatsschuld, schuldenberg, schuldgraad, rentelasten, economische groei, primair begrotingsoverschot, staatsschuldquote, schuldhoudbaarheid, noemereffect, death spiral.
compleet
| |
|
