Ook: multipolaire wereldeconomie.
De overgang van één dominante economische wereldorde naar meerdere machtsblokken, een wereldeconomisch bestel waarbij de economische macht, welvaart en de bepaling van de mondiale economische spelregels niet langer zijn geconcentreerd bij één dominante mogendheid of één klein aantal gelijkgestemde landen, maar zijn verdeeld over meerdere grote, relatief autonome economische machtscentra (zogeheten polen, zoals de VS, China, India, BRICS-landen en de EU) die elk een eigen economisch model, valutaire invloedssfeer en handelsnetwerk onderhouden. De multipolaire economie is de economische dimensie van een bredere multipolaire wereldorde waarin ook politiek, militair en technologisch de macht is verspreid over meerdere centra.
De verschuiving naar multipolariteit heeft verstrekkende gevolgen voor internationale betrekkingen, economie en geopolitiek.
In de naoorlogse periode (Koude Oorlogsperiode) is de VS de dominante grootmacht (unipolair) geweest. Nu zien we een voortdurende opkomst van meerdere machtscentra die ongeveer even sterk zijn. Deze machtscentra streven niet noodzakelijkerwijs dezelfde doelstellingen, nu landen streven naar grotere zelfvoorziening op het gebied van energie, kritieke mineralen en technologie (strategische autonomie). De westerse economieën blijven krachtig, maar domineren niet langer alleen. Verschillende regio's dragen nu tegelijkertijd bij aan de mondiale dynamiek. Meerdere centra beïnvloeden de financiële markten, het monetaire beleid, de handelsstromen en innovatie. Geen enkel land bepaalt in zijn eentje de mondiale koers. Landen gedragen zich vaak als 'multi-georiënteerd': ze voeren een onafhankelijk economisch beleid en gaan flexibele partnerschappen aan, in plaats van zich strikt aan één supermacht te binden. De concurrentie speelt zich vaak af op het gebied van technologische ecosystemen, digitale standaarden en handelsnetwerken.
De geo-economische fragmentatie en de ontwikkeling naar een multipolaire wereldorde was al aan de gang, mede door de opkomst van China en India. Maar deze trend is in een stroomversnelling geraakt door het het totaal onvoorspelbare beleid van president Trump in zijn tweede ambtstermijn (2025 - 2029). Denk bijvoorbeeld aan Trumps handelsbeleid en de daaruit ontstane de handelsconflicten. Ook Trumps roekeloze gedrag op het wereldtoneel en het Amerikaans-Israelische conflict met Iran, dat een aanzienlijke invloed heeft gehad op de energievoorziening en een domino-effect heeft op de wereldeconomie, heeft de ontwikkeling versneld.
Zie ook: geo-economie, geo-economische macht, geo-economische fragmentatie, geopolitieke risico’s, strategische autonomie, reservemunt, wereldmunt, dedollarisatie, Mondiale Zuiden, BRICS+. Vergelijk: koude-oorlogseconomie.
compleet
| Economie-typering
Metaforen om specifieke verschijnselen en knelpunten in de economie te typeren ...
Klik hier voor meer |
Corné van Zeijl
Begrippen uit de columns van deze bekende beurscommentator ...
Klik hier voor meer |
|
