Muskisme (Muskism) is een politiek-economisch begrip geïntroduceerd door de historicus Quinn Slobodian (hoogleraar internationale geschiedenis aan Boston University) en technologieschrijver Ben Tarnoff in hun gelijknamige boek 'Muskism: A Guide for the Perplexed' ('Muskisme: een gids voor de verbijsterden'), dat aanvang 2026 verscheen.
Muskisme is een blauwdruk voor een nieuwe wereldorde, een besturingssysteem voor de eenentwintigste eeuw. Het Muskisme is een politiek-economisch systeem gebaseerd op de overtuiging dat een kleine technologische elite het recht en de plicht heeft de samenleving te besturen, buiten democratische controle om. Overheden worden gezien als inefficiënte bureaucratieën die moeten worden gerund als start-ups: snel, datagedreven en zonder sentimentele overwegingen.
Muskisme belooft soevereiniteit via technologie, waarbij overheden en burgers vrijheid wordt geboden door zich aan te sluiten bij het technologische ecosysteem van Musk c.q. de tech-elite (en daardoor ook steeds afhankelijker van hun worden).
Het is een wereldbeeld waarin de technocraat koning is, dat parasiteert op de staat om suprematie te bereiken, en waarin slechts een kleine selecte groep redding verdient. In de kern is het een samensmelting van de publieke en private sector, van de overheid en een paar grote bedrijven.
De auteurs stellen dat het tijdperk van neoliberale globalisering voorbij is. Volgens hen geeft Elon Musk een kijkje in de nieuwe wereldorde die is ontstaan, waarin overheid en grote bedrijven samensmelten en afhankelijk zijn van elkaar.
Slobodian en Tarnoff schetsen de paradox dat Elon Musk zijn imperium heeft opgebouwd dankzij massale overheidssubsidies - via NASA-contracten voor SpaceX, belastingvoordelen voor Tesla en overheidssteun voor Starlink - terwijl hij tegelijkertijd de overheid als vijand van innovatie en vrijheid afschildert.
In hun analyse is het Muskisme reactionair futurisme: het verkoopt zichzelf als de toekomst maar bestendigt eeuwenoude hiërarchieën. Het biedt autonomie voor enkelen en uitsluiting voor anderen. Het is pro-natalistisch (stimulerend dat er veel kinderen geboren worden), maar anti-immigratie, futuristisch maar reactionair. Het spreekt over de mensheid maar waarschuwt tegen empathie.
Voorbeeld
'Tarnoff: „In de kern is het [Muskisme, red.] een samensmelting van de publieke en private sector, van de overheid en een paar grote bedrijven. Vaak worden techbazen als Musk als libertariërs neergezet, als mensen die de publieke sector volledig willen vervangen door de private, maar dat zijn ze niet. De staat is voor hen essentieel. Die moet sterk genoeg zijn om bepaalde soevereine functies uit te oefenen, bijvoorbeeld op het gebied van defensie en inlichtingen, zeker in een wereld van instabiliteit, natuurrampen en oorlogen – ontwrichtingen waar hij enorm door gefascineerd is. Maar om die soevereine functies uit te kúnnen oefenen moet de staat in feite afhankelijk gemaakt worden van private bedrijven die diensten leveren. SpaceX [het ruimtevaartbedrijf van Elon Musk] was vorig jaar verantwoordelijk voor 95 procent van alle satellietlanceringen in de VS en 50 procent wereldwijd. Bijna 70 procent van alle satellieten in de atmosfeer zijn van Starlink [onderdeel van SpaceX]. Het Pentagon, NASA en andere overheidsinstellingen kunnen niet zonder Musks bedrijven.”'
Bron: NRC, Mark Lievisse Adriaanse, interview met Slobodian en Tarnoff - 28-03-2026.
Engels: Muskism.
Zie ook: Musk, Elon, techno-libertarisme. Vergelijk: kapitalisme, Fordisme, neoliberalisme, libertarisme.
compleet
| Corné van Zeijl
Begrippen uit de columns van deze bekende beurscommentator ...
Klik hier voor meer |
|
