Onafhankelijkheid van centrale banken van de politiek geldt onder beleggers en economen als belangrijke pijler onder het financieel systeem: de centrale bank moet in alle vrijheid haar eigen rentebeleid kunnen uitzetten (de rentestand kunnen bepalen), om zo de inflatie in toom te houden. Centrale banken moeten hierbij handelen in het algemeen belang van burgers en bedrijven, niet van politici.
De onafhankelijkheid van centrale banken is belangrijk voor het vertrouwen van de markt en financiële stabiliteit.
Zo waarschuwt de Europese Centrale Bank (ECB) expliciet voor op haar eigen website: "Als overheden directe zeggenschap zouden hebben over centrale banken, zouden politici in de verleiding kunnen komen de rente in hun voordeel te veranderen om zo op de korte termijn een economische hausse te creëren of centralebankgeld te gebruiken om populaire beleidsmaatregelen te financieren. Dit zou echter op de lange termijn de economie ernstige schade toebrengen."
Een centrale bank moet dus beschermd zijn tegen politieke inmenging, onder meer door verdeelde benoemingsbevoegdheden en strikte ontslagregels. Twijfels over de geloofwaardigheid van de centrale bank kunnen bijvoorbeeld leiden tot hogere inflatie en kapitaalmarktrente, waardoor de kosten voor consumenten en de leenkosten voor bedrijven stijgen. Ook de waarde van de munt kan onder druk komen te staan.
Voorbeeld
- 'Financiële wereld bezorgd over dagvaarding Fed-voorzitter Powell - De dagvaarding van Jerome Powell, voorzitter van de Amerikaanse centrale bank Fed, veroorzaakt een golf van bezorgdheid in de financiële wereld. "Een ongekende poging om via aanvallen van het Openbaar Ministerie de onafhankelijkheid van de Fed te ondermijnen", noemen alle nog in leven zijnde voorgangers van Powell de stap in een veroordeling. Onder hen ook de 99-jarige Alan Greenspan, vermaard om zijn termijnen onder vier presidenten. Zelfs Trumps eigen minister van Financiën waarschuwde volgens nieuwssite Axios voor de gevolgen. De dagvaarding "made a mess", volgens Scott Bessent, het veroorzaakt gerotzooi. Het aanpakken van Powell door justitie kan volgens hem grote gevolgen hebben op de financiële markten. Na het bekend raken van de dagvaarding van Powell daalde de dollar in waarde en steeg de prijs van goud naar een recordhoogte.'
Bron: NOS - 12-01-2026.
- 'De Amerikaanse centrale bank is gedagvaard door een openbaar aanklager die door president Trump werd benoemd. De onafhankelijkheid van de Fed staat nu nog sterker onder druk, kort voordat de termijn van voorzitter Jerome Powell afloopt. ... De Fed kreeg in de Federal Reserve Act (1913) van het Amerikaanse Congres het mandaat om de rentestand te bepalen. Hoewel andere presidenten, onder wie Harry Truman, Richard Nixon en Lyndon Johnson, desondanks ook probeerden het monetair beleid van de Fed te beïnvloeden, is inzet van het strafrecht tegen de centrale bank niet eerder vertoond. ...De dagvaarding past kortom in een patroon, maar de timing van de escalatie is opvallend: Powells termijn als Fed-voorzitter loopt af in mei dit jaar. Mogelijk probeert Trump Powells opvolger – die hij nog moet benoemen – alvast onder druk te zetten om een lage rentebeleid te voeren. De nieuwe Fed-voorzitter, zei Trump in december, moet iemand worden „die gelooft in lagere rentes, een stuk lager”. Mogelijk wil Trump ook Powell onder druk zetten om, behalve zijn Fed-voorzitterschap, ook het lidmaatschap van de Fed-directie op te geven. Powell blijft na zijn afscheid als Fed-baas in mei directielid tot begin 2028, wat betekent dat hij binnen het twaalfkoppige monetaire comité van de Fed kan blijven meebeslissen bij rentevergaderingen.'
Bron: NRC - 12-01-2026.
Zie ook: centrale bank, rentebeleid, beleidsrente, rentebesluit, inflatie, werkgelegenheid, economische groei, checks and balances, financiële markten, financiële stabiliteit, vertrouwen, beursonrust, nerveuze markt, valutacrisis.
|
