petrodollarsysteem |
Het petrodollarsysteem komt in wezen neer op de wereldwijde praktijk waarbij olie wordt verhandeld in Amerikaanse dollars (US$, USD), en niet in een andere valuta.
Na het afschaffen van de goudwisselstandaard in 1971 door de regering Nixon sprak Saudi-Arabië in 1974 met de VS af om olie te verhandelen in dollars. Omdat de olieprijs in dollars werd vastgesteld, moest elk land dat olie van Saoedi-Arabië kocht, dollars gebruiken. Dit bracht veel andere olieproducerende landen - zoals de leden van de Organisatie van Olie-exporterende Landen (OPEC) - ertoe om de olieprijzen eveneens in Amerikaanse dollars vast te stellen. En zo ontstond het petrodollarsysteem.
Door dit systeem komen olieproducerende landen te zitten met overschotten aan Amerikaanse dollars ('petrodollars') die weer in de economie moeten worden 'gerecycled' . Het recyclen van petrodollars kan inhouden dat deze dollars weer in hun eigen binnenlandse economie worden gepompt, aan andere landen worden uitgeleend of in de Amerikaanse economie en financiële markten worden geïnvesteerd.
Dit heeft weer bijgedragen aan de macht van de dollar als wereldmunt en reservemunt, de 'Almighty dollar'.
Naarmate de mondiale energiemarkt zich ontwikkelt, kan de overeenkomst die aan de basis lag van het petrodollarsysteem op enig moment ten einde komen. Het huidige systeem steunt op de geloofwaardigheid en liquiditeit van de financiële markten in de VS. In het verleden waren er al pogingen om de koppeling tussen olie en dollars los te krijgen. China probeert al jaren om olieproducerende landen te overtuigen om in yuan in plaats van in dollar te handelen. Als de olie in yuan betaald zou worden, wordt de yuan in het internationale betalingsverkeer belangrijker.
Voorbeeld
'In 1971 schaften de Verenigde Staten de goudstandaard af, de koppeling die maakte dat dollars op de financiële markt ingewisseld konden worden voor fysiek goud. Dat veroorzaakte een schok, waarna Saudi-Arabië in 1974 met de VS afsprak om olie te verhandelen in dollar. Het geld dat Saudi-Arabië verdiende, zou het investeren in de Amerikaanse financiële markten (staatsobligaties, banken en financiële instellingen). De andere Golfstaten volgden al snel. En zo ontstond het 'petrodollarsysteem', dat olie en dollars structureel met elkaar verbindt. Hoe werkt dat? Olie is de meest verhandelde grondstof ter wereld. Elk land dat olie wil kopen, moet eerst dollars hebben. Of beter gezegd, de centrale bank van dat land moet een dollarvoorraad hebben, een reserve. Die centrale banken moeten dus dollars aankopen.'
Bron: VRT NWS - 17-03-2026.
Engels: petrodollar system.
Zie ook: dollar, olieprijs, petrodollar, wereldmunt, reservemunt. Vergelijk: petro-yuan.
compleet
| |
|
