Digitale afhankelijkheid is een begrip dat zich op het snijvlak bevindt van economie, technologie, geopolitiek en bedrijfsvoering, en dat verwijst naar de mate waarin individuen, organisaties, sectoren of landen afhankelijk zijn geworden van digitale systemen, platforms, infrastructuren en diensten voor het functioneren van hun economische activiteit, maatschappelijke processen en in het dagelijks leven, en de kwetsbaarheden die uit die afhankelijkheid voortvloeien.
Voor ondernemingen en organisaties is digitale afhankelijkheid een strategisch risicobegrip. Bedrijven zijn in toenemende mate afhankelijk van een beperkt aantal grote technologieproviders - zoals Google, Amazon en Microsoft - voor hun kritische bedrijfsprocessen, met name als het gaat om cloudinfrastructuur.
Voorbeeld
'Nederlandse industrie kwetsbaar door afhankelijkheid Amerikaanse clouddiensten - Door de toenemende afhankelijkheid van Amerikaanse clouddiensten wordt de Nederlandse industrie kwetsbaarder. Dat is met name bij energie-intensieve industrie het geval, blijkt uit een rapport dat in opdracht van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) is uitgevoerd op verzoek van Energy Innovation NL. De gevolgen van die afhankelijkheid moeten serieus worden genomen, zegt cybersecurity-expert Bert Hubert. ‘Als er een storing komt, krijgt de industrie moeite met het bestrijden van rampen of het oplossen van problemen.’'
Bron: BNR - 09-04-2026.
Deze afhankelijkheid leidt tot een reeks specifieke risico's, zoals:
- Concentratierisico: als een organisatie haar kritische processen heeft ondergebracht bij één of een klein aantal providers, is zij kwetsbaar voor storingen, prijsverhogingen of beleidswijzigingen bij die providers.
- Vendor lock-in: eenmaal diep geïntegreerd in het ecosysteem van een grote technologieprovider is het voor een organisatie bijzonder kostbaar en tijdrovend om naar een andere provider over te stappen. De afhankelijkheid wordt zo structureel en moeilijk omkeerbaar.
- Cybersecurity-risico: digitale afhankelijkheid vergroot de aanvalsmogelijkheden voor cybercriminelen en statelijke actoren. Een succesvolle aanval op een kritisch digitaal systeem (bijvoorbeeld via ransomware of DDoS-aanvallen), kan de gehele bedrijfsvoering stilleggen.
- Gegevenssouvereiniteit: organisaties die hun data opslaan bij buitenlandse cloudproviders zijn afhankelijk van de wet- en regelgeving in het land van de provider voor de bescherming van hun gegevens. Dit is een bijzonder gevoelig punt voor Europese organisaties die data opslaan bij Amerikaanse providers, vanwege de extraterritoriale werking van wetgeving zoals de US Cloud Act.
De financiële sector is wellicht de meest gedigitaliseerde sector van de economie. Betalingsverkeer-infrastructuur en -systemen, effectenhandel, risicomanagement, kredietbeoordeling en klantcommunicatie zijn vrijwel volledig gedigitaliseerd. Een verstoring van kritische financiële infrastructuur, zoals de betalingssystemen TARGET en SWIFT, of de handelsplatforms van grote beurzen, kan het financiële systeem als geheel ontwrichten.
Maar zo zijn er tal van voorbeelden in andere sectoren (zoals energievoorziening, gezondheidszorg, defensie, logistiek en toeleveringsketens, industrie) te geven.
Zie ook: digitalisering, digitale transformatie, platformeconomie, geo-economie, geo-economische macht, geo-economische fragmentatie, geopolitieke risico’s, cybercriminaliteit, cybersecurity, vendor lock-in, concentratierisico, extraterritorialiteit. Vergelijk: digitale soevereiniteit, digitale autonomie.
compleet
| Corné van Zeijl
Begrippen uit de columns van deze bekende beurscommentator ...
Klik hier voor meer |
|
